Pismo procesowe – odpowiedź na apelację

Koszalin, dnia 11 lutego 2015 r.

Sygn. akt I C 323/13

Sąd Apelacyjny
I Wydział Cywilny
Mickiewicza 163
71-165 Szczecin

Powodowie:
Joanna K.
Zbigniew S.
Barbara B.
Pełnomocnik interwenienta ubocznego:
Maciej T.

Pozwany:

KSM „Na Skarpie”

 

Pismo przygotowawcze- odpowiedź na apelację pozwanej

Wnosimy o oddalenie apelacji pozwanej z dnia 31 grudnia 2014r. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 listopada 2014r. w części – pkt. 2 i 3 tego wyroku tj. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały z dnia 24 czerwca 2013r. Walnego Zgromadzenia pozwanej Spółdzielni w sprawie wyborów członków Rady Nadzorczej tej spółdzielni ewentualnie sprostowanie wyroku co do wyboru członków Rady Nadzorczej z Osiedla Na Skarpie orzekając ustalenie nieistnienia zamiast nieważności uchwały w tym zakresie oraz o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania w I instancji wraz z kosztami postępowania w instancji apelacyjnej wg norm przepisanych.

Uzasadnienie

W dniu 6 sierpnia 2013r. powodowie: Joanna K., Barbara B., Zbigniew S., wnieśli pozew o stwierdzenie (ustalenie) nieważności uchwał niezgodnych z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, ewentualnie o ich uchylenie:

  • uchwały Walnego Zgromadzenia pozwanej Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie odbytego w 6 częściach w dniach od 17.06.2013r. do 24.06.2013r. w sprawie wyboru do Rady Nadzorczej p. Katarzyny Ch., Teresy T., Teresy L., Edmunda G., Marianny S., Janusza R., Krystyny C., Krystyny W.,
  • uchwały nr 12/2013 walnego zgromadzenia pozwanej Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie w Koszalinie odbytego w 6 częściach w dniach od 17.06.2013r. do 24.06.2013r. w sprawie odrzucenia projektu uchwały wniesionej przez członków Spółdzielni (powodów) w sprawie odwołania z Rady Nadzorczej Pana Mariusza K..

W piśmie procesowym z 7 marca 2014r. wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego złożyła Anna T., zastąpiona przez pełnomocnika – Macieja T..

Na rozprawie w dniu 22 maja 2014r. powodowie wraz z interwenientem ubocznym, po zapoznaniu się z kartami do głosowania do Rady Nadzorczej, sprecyzowali swoje roszczenie i wnieśli o ustalenie nieistnienia albo ustalenie nieważności, ewentualnie o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia członków Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie, w sprawie wyboru do Rady Nadzorczej, które zgodnie z zarządzeniem Sądu wnieśli również w piśmie procesowym w dniu 28 maja 2014r.

W tym miejscu podkreślić należy, wbrew twierdzeniom pozwanej zwartym w apelacji (str.4), że powodowie wnosili ostatecznie o ustalenie nieistnienia albo ustalenie nieważności, ewentualnie o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia członków Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie, w sprawie wyboru do Rady Nadzorczej.

Sąd Okręgowy w Koszalinie w dniu 18 listopada 2014r. uwzględnił powództwo w zakresie zaskarżonych dwóch uchwał, zasądzając jednocześnie od pozwanej koszty procesowe (sygn. akt I C 323/13). Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana jedynie pkt 2 i 3 w/w    wyroku.

Pozwana zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie następujących przepisów prawa  materialnego tj. art. 36 §7 Prawa spółdzielczego, art. 83 ust.1 oraz art. 83 ust.9 Ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. 2003 r. Nr 119 poz. 1116 ze zm) zwanej dalej u.s.m i wniosła o zmianę powództwa.

Powodowie w znacznej mierze podzielają argumentację przytoczoną przez Sąd Okręgowy w Koszalinie, aczkolwiek upatrują stwierdzenie nieważności uchwały również w innych aspektach, które nie znalazły aprobaty w ocenie Sądu. Jednocześnie, w ocenie powodów, wskazane uchybienia stanowiły nie tylko naruszenie przepisów prawa, ale miały również istotny wpływ na wynik głosowania nad uchwałą.

Na wstępie zauważyć należy, że po zweryfikowaniu przez Sąd oraz strony postępowania kart do głosowania, dokonano ustalenia rzeczywistych wyników głosowania, które różniły się znacząco od wyników ustalonych przez komisje mandatowo — skrutacyjne, przede wszystkim w II części Walnego Zgromadzenia. Ostatecznie kandydaci uzyskali następującą liczbę głosów: Ch. Katarzyna – 220 głosów, T. Teresa -219 głosów, L. Teresa 212 głosów, G. Edmund 195 głosów, S. Marianna 193 głosów, Joanna K. 188 głosów, Krzysztof Cz. 182 głosy itd. Różnica uzyskanych głosów między osobą, która wg komisji skrutacyjnej weszła do Rady Nadzorczej (S. Marianna), a pierwszą osobą, która nie dostała się do Rady Nadzorczej (powódka –Joanna K.) wynosiła zaledwie 5 głosów – 1% wszystkich oddanych głosów (482 głosy). Wskazuje to, że członkowie Spółdzielni nie mieli sprecyzowanego zdania na temat kandydujących do Rady osób. Tym samym jakiekolwiek nawet drobne uchybienie w przeprowadzonym Walnym Zgromadzeniu miało istotny wpływ na wynik głosowania. Wystarczyłoby zaledwie gdyby 3 osoby oddające głos na Mariannę S. oddały głos na Joannę K. i skład Rady Nadzorczej byłby inny.

Przechodząc do zarzucanych przez pozwaną naruszeń prawa materialnego art. 36 § 7 ustawy Prawo spółdzielcze, przypomnieć należy, że członkom spółdzielni (w szczególności powodom a zarazem osobom kandydującym do Rady Nadzorczej) odmawiano prawa korzystania z pomocy eksperta. Stanowiło to naruszenie art. 36 § 7 ustawy Prawo spółdzielcze, zgodnie z którym członek spółdzielni podczas Walnego Zgromadzenia ma prawo korzystania na własny koszt z pomocy prawnej lub pomocy eksperta. Przepis ten w znowelizowanym brzmieniu upoważnia spółdzielcę do wzięcia udziału w spotkaniu w towarzystwie eksperta lub osoby zapewniającej pomoc prawną. W związku z brakiem ograniczeń w ustawie, eksperci towarzyszący spółdzielcy nie muszą posiadać określonych kwalifikacji czy uprawnień potwierdzonych w szczególny sposób. Oznacza to, że nie można sprzeciwiać się wprowadzeniu na Walne Zgromadzenie tych osób, kwestionując ich uprawnienia, kwalifikacje, wiedzę merytoryczną. Pozwana Spółdzielnia nie zaprzeczała, że członkowie Spółdzielni zgłaszali chęć skorzystania z tego rodzaju pomocy podczas Walnego Zgromadzenia i że nie wyrażała zgody na dopuszczeniu do udziału w Walnym Zgromadzeniu zaproszonych przez członków osób. Tłumaczenia, że traktowano ekspertów jako pełnomocników, czy zarzucanie im braku specjalnego wykształcenia lub przygotowania prawniczego, nie mogło zostać uwzględnione. Spółdzielnia, po pierwsze – nie ma prawa samowolnie zmieniać charakteru, w jakim uczestniczyć miały osoby zgłoszone przez członków Spółdzielni podczas Walnego Zgromadzenia, a po drugie – nie ma kompetencji do oceny, czy dana osoba może być ekspertem czy nie. Skoro przepis ustawy daje członkom Spółdzielni prawo do bezwarunkowego skorzystania z tego rodzaju doradcy, to Spółdzielnia nie może tego prawa samowolnie ograniczać, czy odbierać. Tym samym brak było podstaw do odmawiania członkom spółdzielni udziału ekspertów w Walnym Zgromadzeniu. Podkreślić należy, że pozwana nie udostępniała przed Walnymi Zgromadzeniami listy osób startujących do Rady Nadzorczej. Spółdzielcy poznawali kandydatów jedynie podczas ich 2-minutowej prezentacji. Kandydatom (powodom) chcącym przedstawić swój program oraz wyrazić dezaprobatę wobec działań obecnego Zarządu odbierano głos, pouczając ich, że mogą wypowiadać się tylko na swój temat.

Dowód:

  • protokół z rozprawy sądowej z dnia 5.11.2014r przesłuchanie prezesa S. Górawskiego– czas: 1:23:30

Dlatego niezwykle ważna dla kandydatów była ta część Walnego Zgromadzenia, w której jako członkowie spółdzielni mogli przez całe obrady brać czynny udział (zabierać głos, zadawać pytania, wygłaszać opinie). Możliwość korzystania z doradztwa eksperta umożliwiłaby wykazanie się większą wiedzą oraz zdobycie zaufania i poparcia szerszego grona głosujących.

Z drugiej strony dotychczasowi członkowie Rady Nadzorczej, na każdej z części Walnego Zgromadzenia, rekomendowali spółdzielcom kandydatów, którym kończyła się kadencja w Radzie Nadzorczej (m.in. Teresę T., Teresę L., Mariannę S., Edmunda G., Janusza R., Krystynę Witkowską).

Dowód:

  • protokół nr 5/2013 z posiedzenia Rady Nadzorczej z dnia 14 czerwca 2013r. – w aktach sprawy -verte – str. 595)

Zarząd dodatkowo zaprosił do udziału na Walnych Zgromadzeniach radcę prawnego – Alicję Leszczyńską (nie będącą członkiem spółdzielni) tytułując i przedstawiając ją jako „specjalistę z zakresu prawa spółdzielczego”. Negowała ona wszystkie projekty uchwał złożonych przez powodów (kandydatów do Rady Nadzorczej) oraz próby poruszania spraw dotyczących zagadnień niekorzystnych dla Zarządu, które kandydat chciał przedstawić podczas swojej prezentacji. Jednocześnie radca prawny na każdym spotkaniu krytykowała i podważała wiarygodność złożonych (bądź podpisanych) przez powodów projektów uchwał. Pozwana twierdziła, iż projekty te są sprzeczne z przepisem art. 42 §6 Ustawy Prawo Spółdzielcze – będąc „nieprawomocne” nie mogą zostać zgłoszone i zarejestrowane w Sadzie KRS. Według rozumowania pozwanej, najwcześniejszym terminem w jakim spółdzielnia mogłaby zgłosić zmianę Statutu jest uprawomocnienie się uchwały. tj. po 6 tygodniach od podjęcia uchwały.

Dowód:

  • protokół Walnego Zgromadzenia II części załączony przez pozwaną str. 22 wers 20
  • protokół Walnego Zgromadzenia III części załączony przez pozwaną str. 27 wers 3

Tymczasem termin złożenia wniosku o zmianę Statutu w Sądzie KRS wynika wprost z art. 12a § 2 Prawa Spółdzielczego, zgodnie z którym „Zarząd jest obowiązany uchwałę o zmianie statutu zgłosić w ciągu trzydziestu dni od daty jej podjęcia do sądu rejestrowego, załączając dwa odpisy protokołu walnego zgromadzenia”.

Przy kolejnym projekcie uchwały radca prawny twierdziła, że „Odwołanie, jeżeli jest tajne, nie może mieć postaci uchwały. Tak więc z przyczyn formalnych uchwała taka nie może być podejmowana”. Zarząd przygotował swoją uchwałę oznaczoną jako nr 12/2013 w sprawie odrzucenia projektu uchwały wniesionej przez członków Spółdzielni (powodów) w sprawie odwołania z Rady Nadzorczej Pana Mariusza K.. W niniejszym postępowaniu, powodowie zaskarżyli również i tą uchwałę. W pkt. 1 wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 18 listopada 2014r. (Sygn. akt I C 323/13) została ona uznana za nieważną. Wyrok w tej części jest prawomocny.

Podważanie projektów uchwał złożonych przez powodów, przy jednoczesnym ograniczeniu możliwości obrony swojego stanowiska (poprzez odmowę udziału ekspertów) powodowało utratę zaufania i wiarygodności powodów w oczach zgromadzonych członków spółdzielni, którzy dokładnie wiedzieli, kto był wnioskodawcą złożonych projektów uchwał.

Dowód:

  • protokół Walnego Zgromadzenia III części załączony przez pozwaną str. 18 – gdzie wyraźnie wskazano kto był wnioskodawcą.
  • protokół z rozprawy sądowej z dnia 22.05.2014r przesłuchanie świadka strony pozwanej T. L.– czas: 1:05:31

 

Z całą stanowczością należy stwierdzić, że naruszenie przepisów prawa materialnego art. 36 §7 Prawa spółdzielczego poprzez uniemożliwienie skorzystania z pomocy ekspertów podczas Walnych Zgromadzeń miało silny wpływ na wynik głosowania przy wyborze do Rady Nadzorczej. Eksperci mogliby doradzać członkom spółdzielni – kandydatom do Rady Nadzorczej w kwestiach spornych, obnażających niekompetencje Zarządu. Wiedza i doradztwo ekspertów z różnych dziedzin, w połączeniu z zasobem wiadomości i doświadczeniem kandydatów, znacząco przełożyłoby się na atrakcyjność i merytoryczność ich prezentacji, zwiększając jednocześnie aprobatę i przychylność wyborców.

W kwestii naruszenia art. 83 ust. 1 u.s.m. wskazać należy, że: Walne zgromadzenie spółdzielni mieszkaniowej nie może być zastąpione przez zebranie przedstawicieli, jednakże, jeżeli statut tak stanowi, w przypadku gdy liczba członków spółdzielni mieszkaniowej przekroczy 500, walne zgromadzenie może być podzielone na części. Rada nadzorcza ustala zasady zaliczania członków do poszczególnych części walnego zgromadzenia z tym, że nie można zaliczyć członków uprawnionych do lokali znajdujących się w obrębie jednej nieruchomości do różnych części walnego zgromadzenia.

Zgodnie z zawiadomieniem Zarządu, Rada Nadzorcza podjęła decyzję o podziale Walnego Zgromadzenia na 6 części. Jak wynika z treści art. 83 ust. 1 zd. 2 u.s.m Rada Nadzorcza ustala zasady zaliczania członków do poszczególnych części Walnego Zgromadzenia z tym, że nie można zaliczyć członków uprawnionych do lokali znajdujących się w obrębie jednej nieruchomości do różnych części Walnego Zgromadzenia. Jest to jedyny zakaz wypływający z ustawy, który dotyczy sposobu głosowania na Walnym Zgromadzeniu. W pozostałym zakresie zasadnicze znaczenie mają przepisy art. 41 §1 i §2 Ustawy Prawo spółdzielcze oraz art. 83 ust.7 u.s.m oraz art. 83 ust.9 u.s.m. Powyższe przepisy w sposób wyczerpujący regulują materię dotyczącą uchwał Walnego Zgromadzenia, która nie może być ujęta w sposób odmienny w aktach wewnętrznych Spółdzielni, w tym w Statucie czy Regulaminie. Niewątpliwie jednak nie jest możliwe odmienne od ustawy uregulowanie zasad zaliczania członków do poszczególnych części Walnego Zgromadzenia, na co wskazuje art. 83 ust. 1 zd. 2 u.s.m. Tymczasem, w zawiadomieniach o Walnym Zgromadzeniu, a w szczególności z podziału nieruchomości wynika, że lokale położone przy ul. Bosmańskiej 29d zostały zaliczone do III i IV części Walnego Zgromadzenia, co ewidentnie narusza przywołany przepis. Nieruchomość przy ul. Bosmańskiej 29d składa się z 10 lokali – tak więc problem ten dotyczył 10 członków spółdzielni. Rozdzielenie członków spółdzielni na dwie odrębne części spotkań wywarło negatywny wpływ na udział tych członków w Walnych Zebraniach, którzy z tych względów nie uczestniczyli w tych spotkaniach. Tym samym podział dokonany przez Radę Nadzorczą oraz zwołanie Walnego Zgromadzenia na podstawie art. 83 ust.7 u.s.m w zw. z art. 83 ust. 1 u.s.m art. w zw. z art. 42 §2 Ustawy Prawo Spółdzielcze, obarczone jest istotną wadą w tym zakresie.

Przechodząc do ostatniego naruszania przedstawionego przez pozwaną tj. art. 41 § 2 ustawy prawo spółdzielcze oraz art. 83 ust. 9 u.s.m. w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż wbrew twierdzeniom pozwanej, Sąd w swoim uzasadnieniu wskazał, że naruszenie powyższego przepisu stanowiło stwierdzenie nieważności uchwały tylko w części, a nie jak wskazuje pozwana – w całości. Po drugie, członkowie spółdzielni oddając swój głos „za” pozostawiali swojego kandydata na karcie do głosowania, zaś poprzez wykreślenie z karty do głosowania danego kandydata byli „przeciw”. Rozumowanie pozwanej, jakoby zwykłą większość w głosowaniu oznaczało uzyskanie kolejno największej liczby głosów „za” jest rozumowaniem błędnym. Aby uzyskać zwykłą większość głosów wymagane jest uzyskanie większości głosów tj. więcej głosów „za” niż „przeciw” – co było tożsame z obliczeniem dokonanym przez Sąd tj. 50%+1. Tym samym, aby wejść do Rady Nadzorczej, kandydaci winni uzyskać zwykłą większość głosów tj. 221 głosów ( 420/2+1=221). Z zestawienia dokonanego przez powodów oraz pozwaną wynika, że żaden z kandydatów z Osiedla Na Skarpie nie uzyskał zwykłej większości głosów.

Rozgraniczyć należy dwa zagadnienia, które pozwana stara się ze sobą utożsamiać, tj. art. 41 § 2 ustawy prawo spółdzielcze i art. 83 ust. 9 u.s.m. oraz art. 35 §2 Prawa spółdzielczego.

Art. 41 § 2 ustawy prawo spółdzielcze oraz art. 83 ust. 9 u.s.m. regulują kwestię, kiedy uchwałę uważa się za podjętą. Przytoczyć należy treść art. 41 § 2 ustawy prawo spółdzielcze, zgodnie z którym uchwały Walnego Zgromadzenia podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy uprawnionych do glosowania, chyba że ustawa lub Statut stanowią inaczej. Z kolei, zgodnie z art. 83 ust. 9 u.s.m., uchwałę uważa się za podjętą, jeżeli była poddana pod glosowanie wszystkich części Walnego Zgromadzenia, a za uchwałą opowiedziała się wymagana w ustawie lub statucie większość ogólnej liczby członków uczestniczących w Walnym Zgromadzeniu. Podobna zasada została wyrażona również w Statucie pozwanej Spółdzielni (k. 46-46v.).

Zupełnie inną kwestią jest przepis art. 35 §2 Prawa spółdzielczego, regulujący już sam sposób oraz procedurę głosowania (głosowanie tajne). Przeprowadzenie wyborów do organów Spółdzielni według procedur przewidzianych w art. 35 §2 prawa spółdzielczego (w głosowaniu tajnym) nie wyklucza podjęcia w tym przedmiocie uchwały. Tym samym regulacje prawa spółdzielczego z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych są spójne i wzajemnie się uzupełniają.

Wg oceny powodów, uchybienia związane z nieuzyskaniem przez żadnego z kandydatów z osiedla „Na Skarpie” zwykłej większości głosów, skutkować winno wobec nich roszczeniem wnoszonym przez powodów w piśmie procesowym w dniu 28 maja 2014r. tj. ustaleniem nieistnienia uchwały, ewentualnie, ze względu na naruszenie art. 41 § 2 ustawy prawo spółdzielcze oraz art. 83 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych tj. zasad głosowania określonych w ustawie, mogło powodować jej nieważność.

Obok zarzutów uznanych przez Sąd, powodowie wskazywali w pismach procesowych naruszenie szeregu innych przepisów skutkujących ustaleniem nieistnienia albo ustaleniem nieważności, ewentualnie uchyleniem uchwały Walnego Zgromadzenia w sprawie wyboru do Rady Nadzorczej, które nie zostały uwzględnione przez Sąd, a w ocenie powodów naruszały prawo.

Zaznaczyć należy, że powodowie są członkami spółdzielni i posiadają interes prawny w wyeliminowaniu z obrotu prawnego nieważnej uchwały, która obowiązuje wszystkich członków Spółdzielni. Powodowie, jak każdy członek spółdzielni, mają interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia lub stwierdzenia nieważności uchwały walnego zgromadzenia i nie muszą wykazywać jakichkolwiek szczegółowych podstaw takiego żądania poza faktem swego członkostwa w danej spółdzielni. Źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. jest stosunek członkostwa w spółdzielni, z którego wynika m.in. uprawnienie do udziału w walnym zgromadzeniu. Jeżeli członek spółdzielni ma prawo zaskarżyć uchwałę, wytaczając powództwo o jej uchylenie (art. 42 § 3 i 4 Prawa spółdzielczego), to oczywisty staje się jego interes prawny we wniesieniu powództwa ustalającego (art. 189 k.p.c.), mającego taki sam cel unicestwienia uchwały sprzecznej z prawem. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w judykaturze (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2013 r., I CSK 382/12 , Biul.SN 2013/6/10). Jednocześnie zbieżne stanowiska co do wskazania interesu prawnego w przypadku zaskarżenia uchwał organów spółdzielni, wyrażone zostały szeroko w orzecznictwie sądowym np. w wyroku sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2012r. sygn.. akt. VI ACa 227/11. wyrok z dnia 2 sierpnia 2007 roku Sądu Najwyższego, sygn. V CSK 163/2007.

Powodowie ostatecznie wnieśli o ustalenie nieistnienia albo ustalenie nieważności, ewentualnie uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia członków Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie odbytego w 6 częściach w dniach od 17 czerwca 2013r. do 24 czerwca 2013r. w sprawie wyboru do Rady Nadzorczej.

W świetle art. 42 ust.9 ustawy prawo spółdzielcze, zaskarżenie uchwał jest możliwe za pomocą trzech środków prawnych – powództwa o ustalenie nieistnienia uchwały, powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały oraz powództwa o uchylenie uchwały, przy czym zasadność skorzystania z każdego z tych środków wymaga spełnienia odmiennych przesłanek. W przypadku żądania ustalenia nieistnienia uchwały na podstawie art. 42 § 9 prawa spółdzielczego w związku z art. 189 k.p.c. – jak wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, chodzi o tak rażące uchybienia w procesie podjęcia uchwały, że wykluczona jest możliwość stwierdzenia, że powołane organy wyraziły swą wolę w danym przedmiocie. Za nieistniejącą uznano również np. uchwałę, za którą nie głosowała wymagana większość, a wynik głosowania został sfałszowany ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 października 1972 r., II CR 1712/72, OSNC 1973/7-8/135), na co powodowie wskazywali już w piśmie procesowym z dnia 16 grudnia 2013r. (str.17) oraz piśmie procesowym z dnia 6 października 2014r. (str.2).

Powodowie zgłosili szereg zarzutów w stosunku do tej uchwały, które można podzielić na te, które dotyczą jej nieistnienia, nieważności, a następnie te, które prowadziłyby do jej uchylenia.

W zakresie ustalenia nieistnienia uchwały, powodowie upatrywali jej nieistnienie na podstawie dwóch kluczowych argumentów tj. nieuzyskanie zwykłej większości głosów przez żadnego z kandydatów z Osiedla Na Skarpie oraz na istnieniu dużego prawdopodobieństwa przerobienia kart do głosowania podczas II części Walnego Zgromadzenia przez komisję mandatowo-skrutacyjną oraz błędne ustalenie wyników głosowania.

Przeprowadzenie wyborów do organów Spółdzielni według procedur przewidzianych w art. 35 §2 prawa spółdzielczego (w głosowaniu tajnym) nie wyklucza podjęcia w tym przedmiocie uchwały; wręcz przeciwnie — regulacje prawa spółdzielczego z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych wzajemnie się uzupełniają; art. 35§2 prawa spółdzielczego wskazuje, w jaki sposób należy przeprowadzić wybory do organów spółdzielni, natomiast art. 41 § 2 ustawy prawo spółdzielcze oraz art. 8 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wskazują, kiedy uchwałę uważa się za podjętą. W tej mierze przytoczyć należy treść art. 41 § 2 ustawy prawo spółdzielcze, zgodnie z którym uchwały Walnego Zgromadzenia podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy uprawnionych do glosowania, chyba że ustawa lub Statut stanowią inaczej. Z kolei, zgodnie z art. 8′ ust. 9 u.s.m., uchwałę uważa się za podjętą, jeżeli była poddana pod glosowanie wszystkich części Walnego Zgromadzenia, a za uchwałą opowiedziała się wymagana w ustawie lub statucie większość ogólnej liczby członków uczestniczących w Walnym Zgromadzeniu. Podobna zasada została wyrażona również w Statucie pozwanej Spółdzielni (k. 46-46v.). I tak w §106 ust. 4 wskazano, że „Przy obliczaniu wymaganej większości głosów przy wyborach do organów Spółdzielni i przy podejmowaniu innych uchwał przez organy Spółdzielni uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw uchwale. Uchwały zapadają zwykła większością głosów, chyba że ustawa lub statut wymaga kwalifikowanej większości głosów.” Obligatoryjnym warunkiem wejścia do rady jest uzyskanie przez kandydata większości głosów – a dopiero z tych osób, które uzyskały większość głosów, do rady wchodzą ci, na których zagłosowało najwięcej członków Spółdzielni. Według wyników głosowania, ustalonych przez komisję mandatowo-skrutacyjną zgodnie z protokołami, do Rady Nadzorczej weszli:

Osiedle „Na Skarpie”

  1. Katarzyna z łączą ilością głosów 231;
  2. Teresa z łączą ilością głosów 225;
  3. Teresa z łączą ilością głosów 222;
  4. Edmund z łączą ilością głosów 207;
  5. Marianna z łączą ilością głosów 202;
  1. Joanna K. z łączą ilością głosów 190;
  2. Krzysztof Cz. z łączą ilością głosów 186; itd.

Osiedle „Morskie i Rzemieślnicze”

  1. Janusz z łączą ilością głosów 293;
  2. Krystyna z łączą ilością głosów 280;
  3. Krystyna z łączą ilością głosów 282;
  1. Barbara z łączą ilością głosów 212; itd.

Powodowie w pozwie oraz pismach procesowych, ze względu na zgłoszone przez członka spółdzielni Macieja T. zastrzeżenia do pracy komisji mandatowo-skrutacyjnej (sposób liczenia i ustalenia wyników oraz oceny ważności głosów) w szczególności podczas II części Walnego Zgromadzenia, wnosili o zabezpieczenie przez Sąd m.in. kart do głosowania.

Po zweryfikowaniu przez Sąd oraz strony postępowania kart do głosowania, dokonano ustalenia rzeczywistych wyników głosowania, które różniły się znacząco od wyników ustalonych przez komisje mandatowo — skrutacyjne, przede wszystkim w II części Walnego Zgromadzenia. Ostatecznie kandydaci do Rady Nadzorczej uzyskali następującą liczbę głosów:

Osiedle „Na Skarpie” liczba głosów wg komunikatu liczba głosów wg pozwanej liczba głosów wg powodów
1.Ch. Katarzyna 231 220 220
2. T. Teresa 225 218 219
3. L. Teresa 222 212 212
4. G. Edmund 207 195 195
5. S. Marianna 202 193 193
****************************************************************************
6. Joanna K. 190 188 188
7. Krzysztof Cz. 186 182 182
8. Marcin Z. 165 166 166
9. Włodzimierz K. 160 157 157
10. S. Zbigniew 144 141 141
12. G.Ryszard 64 63 63
11. K.Stanisław 62 57 55
13. K. Janusz 47 43 42
14. Z.Stanisław 41 42 40
15. M. Stanisław 39 36 37
16. M. Joanna 29 28 27
Osiedle Morskie i Rzemieślnicze
1. R. Janusz 293 273 273
2.C. Krystyna 282 266 269
3.W. Krystyna 280 262 263
***************************************************************************
4. B. Barbara 212 202 202
5. B.Elżbieta 78 73 80
6. R.Wiesław 75 72 71
  liczba głosów nieważnych wg komisji mandatowo-skrutacyjnej liczba głosów nieważnych wg pozwanej, sąd liczba głosów nieważnych wg powodów
I część Walnego Zgromadzenia 0 0 0
II część Walnego Zgromadzenia 0 16 16
III część Walnego Zgromadzenia 3 3 3
IV część Walnego Zgromadzenia 3 4 4
V część Walnego Zgromadzenia 9 12 11
VI część Walnego Zgromadzenia 7 7 8
Suma głosów nieważnych 22 42 42
Suma głosów ważnych 460 440 440

Sumując zatem wszystkie ważnie oddane głosy, uzyskano liczbę 440 głosów. Aby zatem doszło do podjęcia uchwały w zakresie wyboru członków do Rady Nadzorczej, każdy z kandydatów musiałby uzyskać co najmniej 221 głosów. Tymczasem, żaden z kandydatów z osiedla „Na Skarpie” tyle głosów nie uzyskał (według pozwanej oraz powodów). Podjęcie zatem uchwały z 24 czerwca 2013r. bez wymaganej większości głosów winno w pierwszej kolejności skutkować ustaleniem jej nieistnienia, ewentualnie ze względu na naruszenie zasad głosowania określonych w ustawie, mogło powodować jej nieważność. (Sygn. akt I ACa 296/12 wyrok z dnia 21 czerwca 2012 r. Sądu Apelacyjny w Białymstoku)

Jednocześnie powodowie upatrywali ustalenia nieistnienia uchwały w szeregu rażących naruszeń prawa, występujących w szczególności podczas II części Walnego Zgromadzenia -począwszy od niewłaściwej procedury wyboru komisji mandatowo-skrutacyjnej (preferując kandydatów podanych przez pracownika spółdzielni uniemożliwiając wejście w jej skład osoby postronnej), poprzez karygodne liczenie przez komisję głosów nieważnych, po błędne ustalenie wyników końcowych (pomimo składanych zastrzeżeń co do pracy komisji przez członka spółdzielni Macieja T. wnoszącego o ponowne przeliczenie głosów ze względu na dostrzeżenie licznych głosów nieważnych).

Przebieg II części Walnego Zgromadzenia był następujący: do komisji mandatowo — skrutacyjnej zgłoszono pięciu kandydatów, a trzech z nich, którzy otrzymali największą ilość głosów weszło w skład tej komisji. Procedura tego wyboru wyglądała jednak w ten sposób, że najpierw pracownik spółdzielni zgłosił trzech kandydatów, a następnie „z sali” padły jeszcze dwa nazwiska (w tym członka Grupy Skarpa). W pierwszej kolejności przeprowadzono głosowanie na trzy osoby zgłoszone przez pracownika, a potem na dwie kolejne, z tym, że radca prawny poinformowała członków, że ci, którzy głosowali na trzy pierwsze osoby, nie mogą oddawać już głosu na dwie pozostałe. Zarówno wg powodów jak i ustaleń Sądu, taki sposób głosowania z pewnością nie był prawidłowy, gdyż powodował wejście w skład komisji z góry ustalonych osób.

Dowód:

  • pismo pozwanej – odpowiedz na pozew z dnia 1.10.2013r str.16 –wers 11
  • protokół z rozprawy sądowej z dnia 21.05.2014r przesłuchanie W. K. –str.11- 31 wers
  • protokół z rozprawy sądowej z dnia 21.05.2014r przesłuchanie świadka K. Ł. –str.3-43 wers

W kolejnym etapie tak wybrana komisja mandatowo-skrutacyjna dopuściła się rażących uchybień przy weryfikacji głosów ważnych oraz nieważnych, rzutujących na końcowe wyniki głosowania. Podczas próby kontroli pracy komisji mandatowo-skrutacyjnej przez członka spółdzielni oraz rady nadzorczej Macieja T., wszelkimi siłami starano się uniemożliwić mu obserwację zliczenia głosów, w szczególności poprzez zasłanianie stolika komisji przez ochroniarzy, nakazanie odsunięcia się od stolika itp. Po zakończeniu pracy komisji mandatowo – skrutacyjnej, przewodniczący odczytał wyniki głosowania stwierdzając, że wszystkie oddane głosy były głosami ważnymi, tym samym nie było głosów nieważnych. Po zweryfikowaniu przez Sąd i strony postępowania kart do głosowania, dokonano ustalenia rzeczywistej liczby głosów nieważnych, które diametralnie różniły się od wyników komisji mandatowo — skrutacyjnej. Ostatecznie ustalono, że podczas II części Walnego Zgromadzenia oddano aż 16 głosów nieważnych. Absurdalne jest, że ani jedna osoba z trzyosobowej komisji nie dostrzegła żadnego głosu nieważnego. Istotnym argumentem potwierdzającym świadome ustalenie błędnych wyników przez komisję był wniosek formalny zgłoszony przez Macieja T., po odczytaniu wyników komisji mandatowo-skrutacyjnej a przed zakończeniem Walnego Zgromadzenia, o ponowne przeliczenie głosów w związku z zastrzeżeniem co do ilości głosów nieważnych. Wniosek ten w ogóle nie został poddany pod głosowanie. Przewodniczący zebrania skonsultował wniosek z Zarządem oraz radcą prawnym spółdzielni, postanawiając go samodzielnie odrzucić i zakończyć zebranie.

Dowód:

  • protokół z rozprawy sądowej z dnia 21.05.2014r przesłuchanie świadka pozwanej Piotra Z.–str.15 – 39 wers
  • protokół z rozprawy sądowej z dnia 21.05.2014r oświadczenie peł. pozwanej –str.9 19 wers
  • protokół z rozprawy sądowej z dnia 21.05.2014r przesłuchanie świadka Kazimierz Ł. –str.5 29 wers

Dodatkowo podkreślenia wymaga fakt, iż Pan Maciej T. zapamiętał szczególnie jeden głos, który był „całkowicie nieważny” – tzn. liczba nieskreślonych kandydatów na osiedlu Na Skarpie była większa niż 5, zaś na osiedlu Morskie i Rzemieślnicze nie dokonano żadnego skreślenia. Karta z tymi głosami była na tyle charakterystyczna, że jeden z członków komisji mandatowo-skrutacyjnej odznaczył na niej „haczyk”. Po zapoznaniu się z oryginałami kart do głosowania z II części spotkania Walnego Zgromadzenia, na tej karcie znajdowywały się już 3 dodatkowe skreślenia na Osiedlu Morskie i Rzemieślnicze. Ustalanie wyników głosowania przez komisję mandatowo-skrutacyjną podczas tej części trwało ponad dwie godziny. Powodowie te same głosy, i to pojedynczo, przeliczyli w pół godziny. Tym samym istnieje duże prawdopodobieństwo, iż członkowie komisji wpłynęli na wynik głosowania, a biorąc pod uwagę, iż komisja nie dostrzegła żadnego głosu nieważnego pomimo zgłoszonych uwag jest tego dobitnym dowodem i potwierdzeniem powiedzenia, że „nie ważne kto głosuje – ważne kto liczy głosy”.

W zakresie ustalenia nieważności uchwały, powodowie wraz z interwenientem ubocznym wywodzili na podstawie art. 189 k.p.c w zw. z art. 58 k.c oraz na podstawie art. 42 §9 w zw. z art. 42 §2 ustawy Prawo spółdzielcze. Obok zarzutów uznanych przez Sąd, powodowie wskazywali również w pismach procesowych, że zaskarżona uchwała podjęta została w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującym prawem:

  • z naruszeniem art. 45 §1 Ustawy Prawo Spółdzielcze w zw. z art. 82 4 u.s.m. – poprzez wybór jedynie części Rady (8 osób) zamiast pełnego składu Rady Nadzorczej (15 osób);
  • z naruszeniem art. 18 §2 pkt. 2) Ustawy Prawo Spółdzielcze poprzez samowolne – bez umocowania prawnego – przyporządkowanie przez Zarząd kandydatów do określonego osiedla bez ich wcześniejszego powiadomienia;
  • z naruszeniem art. 45 §4 Ustawy Prawo Spółdzielcze w zw. art. 823 u.s.m – poprzez wybór członków Rady Nadzorczej w warunkach trzeciej kadencji (J. R., E. G.,);
  • z naruszeniem art. 56 §3 Ustawy Prawo Spółdzielcze ze względu na występujący konflikt interesów członka rady – Teresy L..

Istotne znaczenie dla uwzględnienia powództwa ma zarzut natury zasadniczej, koncentrujący się wokół wyboru Rady Nadzorczej w niepełnym składzie. Walne Zgromadzenie, czy działające w ramach jednego gremium, czy podzielone na części, zgodnie art. 45 §1 Ustawy Prawo Spółdzielcze w zw. z art. 82 ust.4 u.s.m. wybiera wszystkich członków Rady (uzasadnienie wyroku z dnia 20 sierpnia 2013r. w Sądzie Apelacyjnym w Szczecinie sygn. ACA 135/13). Rada Nadzorcza w KSM Na Skarpie składa się 15 członków i wybory do tego organu, jeżeli nie chodzi o wybór uzupełniający, o którym mowa w § 114 ust.2 (wybór uzupełniający związany z utratą mandatu przez dotychczasowego członka) powinny dotyczyć wyboru Rady Nadzorczej w pełnym, statutowym składzie, z uwzględnieniem przydziału mandatów w trybie § 111ust. 2 Statutu.

Nadmienić należy, że wyborów częściowych (przeprowadzanych w spółdzielni) nie można utożsamiać z wyborami uzupełniającymi. W wyborach uzupełniających kadencja wybranych w nich członków kończy się wraz z kadencją piastujących w dniu wyborów, pozostałych członków Rady Nadzorczej. Natomiast w spółdzielni kadencja członków Rady wybranych w wyborach częściowych trwa pełne 3 lata. Tym samym przepis zawarty w § 113 ust. 2 Statutu dopuszczający przeprowadzenie wyborów częściowych, stanowi obejście art. 45 §1 Ustawy Prawo Spółdzielcze w zw. z art. 82 ust.4 u.s.m. A więc na podstawie art. 54 ust.2 u.s.m w związku z tym iż § 113 ust. 2 Statutu jest sprzeczny z ustawą, powinien być stosowany zapis 82 ust.4 u.s.m. – wymagający przeprowadzenia wyborów całej Rady Nadzorczej. Podkreślenia wymaga fakt, że Rada Nadzorcza jako organ kolegialny wybierana jest w pełnym składzie na całą kadencję o czym świadczy zapis 82 ust.4 u.s.m., zgodnie z którym „Kadencja rady nadzorczej nie może trwać dłużej niż 3 lata”. Okres trwania kadencji winien być identyczny dla wszystkich członków Rady Nadzorczej. O początku trwania kadencji winien decydować wybór Rady Nadzorczej jako organu kolegialnego, a nie wybór poszczególnych członków Rady Nadzorczej.

Zwrócić uwagę należy na nadinterpretowanie Statutu przez Zarząd spółdzielni poprzez przypisywanie kandydatów, bez jakichkolwiek uregulowań prawnych, do osiedla wg miejsca ich zamieszkania, tym samym naruszając art. 18 §2 pkt. 2) Ustawy Prawo Spółdzielcze. Samowolne przyporządkowanie przez Zarząd kandydatów do określonego osiedla, bez powiadomienia o tym kandydatów, spowodowało nierówność w zakresie konkurowania. Dodatkowo wskazać należy, że Zarząd nie skonsultował ani nie powiadamiał kandydatów o zasadach kandydowania. Stąd też należy stwierdzić, że jednostronne przypisanie przez Zarząd poszczególnych kandydatów do danego Osiedla, przy jednoczesnym brak uregulowań w tym zakresie w Statucie, narusza prawo kandydatów do wyboru osiedla, z którego chcieliby ubiegać się o mandat.

W odniesieniu do naruszenia art. 45 §4 Prawa Spółdzielczego w zw. art. 82 ust.3 u.s.m wskazać należy, że członkowie Rady Nadzorczej Pan Janusz R. oraz Pan Edmund G. pełnią funkcję członka Rady Nadzorczej KSM „Na Skarpie” w warunkach trzeciej kadencji. Wybór tych osób na członków Rady Nadzorczej, w ocenie powodów, jest z mocy prawa nieważny (art. 42 § 2 Prawa Spółdzielczego). Obecnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważa pogląd o skuteczności ex tunc wyroków Trybunału Konstytucyjnego (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r., III CZP 99/06, OSNC 2007, Nr 6, poz. 79, wyrok z dnia 20 kwietnia 2011 r., I CSK 410/10, OSNC 2012/1/14 i orzeczenia w nim powołane). Utrata mocy obowiązującej art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej z powodu jego niezgodności z Konstytucją oznacza, że nie może być on stosowany poczynając od daty jego uchwalenia. W konsekwencji ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów intertemporalnych w zakresie sposobu obliczania ilości kadencji Rady Nadzorczej, o których mowa w art. 82 ust. 3 u.s.m.. Ponieważ przepis ten wszedł w życie z dniem 31 lipca 2007r, może wywierać skutki prawne jedynie od tej daty i ograniczać dopuszczalną liczbę kadencji wyłącznie na przyszłość. Pierwszą kadencją będzie zatem albo kadencja Rady Nadzorczej będąca w toku w dniu 31 lipca 2007 r., albo kadencja, która rozpoczęła bieg po tej dacie. Zgodnie z ostatnim orzecznictwem Sądu Najwyższego liczbę kadencji (Sygn. akt II CSK 716/12) oblicza się uznając jako „pierwszą kadencję będąca w toku w dniu 31 lipca 2007 r., albo kadencję, która rozpoczęła bieg po tej dacie”. Zbieżne stanowisko zostało wyrażone ostatecznie przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny w dniu 20 marca 2014r. gdzie w uzasadnieniu wyroku (Sygn. akt I A Ca 59/14) czytamy: „Biorąc pod uwagę pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy kadencja powódki trwająca od 5 lipca 2007 r. powinna być uwzględniana jako pierwsza kadencja powódki. Kadencja ta bowiem była w toku w dniu 31 lipca 2007 r. (uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego k. 231).

Przekładając powyższe uzasadnienie Sądu Najwyższego na grunt przedmiotowej spółdzielni KSM Na Skarpie pierwsza kadencja w odniesieniu do Pana Janusza R. oraz Edmunda G., przypadała na lata 2006-2010(będąca w toku w dniu 31 lipca 2007r), druga zaś przypadała na lata 2010-2013. Wybór Pana Janusza R. oraz Edmunda G. w roku 2013 na lata 2013-2016 był już trzecią kadencją.

W zakresie naruszenia art. 56 §3 Ustawy Prawo Spółdzielcze zauważyć należy, że Pani Teresa L. pełni funkcję Dyrektora w Urzędzie Miejskim w Koszalinie w Wydziale Nieruchomości. Do podstawowych zadań Wydziału należy m.in: prowadzenie obrotu nieruchomościami, które mogą być przedmiotem: sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu, darowizny; naliczanie i aktualizowanie opłat z tytułu użytkowania wieczystego, trwałego zarządu, użytkowania, dzierżawy, najmu i zajęcia nieruchomości; udzielanie bonifikat od ceny sprzedaży oraz od opłat z tytułu użytkowania wieczystego, trwałego zarządu nieruchomości; żądanie zwrotu udzielonych bonifikat. Prawidłowe wykonywanie obowiązków służbowych, w ramach wykonywanych zadań Wydziału w Urzędzie Miasta przez Panią Teresę L., musi prowadzić do sprzeczności z prawidłowym wykonywaniem przez nią obowiązków jako członka Rady Nadzorczej pozwanej Spółdzielni. Pani L., realizując szereg zadań jako osoba upoważniona przez Prezydenta miasta, popada w wyraźny konflikt interesów z usługodawcą – Spółdzielnią Mieszkaniową Na Skarpie, której interesów przy realizacji tych samych umów winna strzec poprzez należytą kontrolę działalności Zarządu, w ramach wykonywania obowiązków członka Rady Nadzorczej. Nadto jako członek Rady Nadzorczej ma realny wpływ na kształt uchwał podejmowanych przez tę Radę w zakresie zgody na przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Taka sytuacja godzi w interesy Spółdzielni. Tym samym wybór Pani L. nie tylko jest sprzeczny ze Statutem pozwanej, ale wypełnia przesłankę z art. 56 § 3 w zw. z art. 42 § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze, godząc w interesy spółdzielni. Zbieżne stanowiska w zakresie konfliktu interesów istnieją w orzecznictwie sądowym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 2013-02-28 sygn. akt I ACa 722/12).

Reasumując, apelacja pozwanej jest niezasadna. Jednocześnie, w związku z tegorocznymi częściowymi wyborami do Rady Nadzorczej, wnosimy o w miarę możliwości szybkie wyznaczenie terminu rozprawy.

O kosztach postępowania przed Sądem I instancji oraz postępowania odwoławczego, wnosimy jak w petitum pisma.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *