Wyrok Sądu Okręgowego- Sygn. akt I C 323/13 (nieprawomocny)

Sygn. akt I C 323/13

W Y R O K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 listopada 2014 r.

Sąd Okręgowy w Koszalinie I Wydział Cywilny
w składzie :

Przewodniczący: SSO Marlena Czapnik
Protokolant: st. sekr. sąd. Justyna Witczak

po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. w Koszalinie
na rozprawie
sprawy z powództwa Barbary B., Zbigniewa S. i Joanny K.
przeciwko Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „ Na Skarpie” w Koszalinie
przy udziale interwenienta ubocznego Anny T.
o stwierdzenie nieistnienia uchwały, nieważności uchwały, uchylenie uchwały

1. stwierdza, że uchwała nr 12/2013 z 24 czerwca 2013r. Walnego Zgromadzenia Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „ Na Skarpie” w Koszalinie- jest nieważna,
2. stwierdza, że uchwała z 24 czerwca 2013r. Walnego Zgromadzenia Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „ Na Skarpie” w Koszalinie w sprawie wyboru członków Rady Nadzorczej Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „ Na Skarpie” w Koszalinie – jest nieważna,
3. zasądza od pozwanej na rzecz powodów 400 złotych ( czterysta) tytułem kosztów procesu.

UZASADNIENIE

Powodowie Joanna K., Zbigniew S. i Barbara B. w pozwie złożonym przeciwko Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie domagali się uchylenia lub stwierdzenia nieważności uchwały nr 12/2013 Walnego Zgromadzenia KSM „Na Skarpie” w Koszalinie w sprawie odrzucenia projektu uchwały wniesionej przez członków Spółdzielni w przedmiocie odwołania z Rady Nadzorczej Mariusza K. oraz uchwały Walnego Zgromadzenia pozwanej Spółdzielni w sprawie wyboru członków Rady Nadzorczej oraz zasądzenia od pozwanej na ich rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazali, że w dniach 17-24 czerwca 2013 r. odbyło się w KSM „Na Skarpie” Walne Zgromadzenie w formie sześciu cząstkowych zebrań członków. Walne Zgromadzenie dotknięte było szeregiem wad formalnych i działań niezgodnych z przepisami prawa.
Odnośnie uchwały nr 12/2013 powodowie wskazali, że członek Spółdzielni, Maciej T., pismem z 28.05.2013r., na podstawie art. 83 ust. 10, 11 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych oraz na podstawie postanowień § 104 ust. 8 Statutu – zgłosił projekt uchwały w sprawie odwołania z Rady Nadzorczej Mariusza K.. Projekt uchwały poparło 70 członków. Tymczasem, projekt ten nie został jednak ani przygotowany pod względem formalnym, ani poddany pod głosowanie, albowiem Zarząd pozwanej Spółdzielni potraktował ten projekt jako żądanie odwołania członków Rady Nadzorczej i jednocześnie zgłosił projekt uchwały w sprawie odrzucenia w/w projektu uchwały wniesionej przez członków Spółdzielni w sprawie odwołania z Rady Nadzorczej Mariusza K..
W ocenie powodów, nie było żadnych „przyczyn formalnych”, z powodu których należało podjąć zgłoszoną przez Zarząd uchwałę nr 12/2013 w sprawie odrzucenia projektu uchwały wniesionej przez członków Spółdzielni w sprawie odwołania z Rady Nadzorczej Mariusza K.. Zarząd pozwanej Spółdzielni wprowadził w błąd członków Spółdzielni, a zaskarżona uchwała jest sprzeczna nie tylko z przepisami ustawy, ale także z postanowieniami Statutu i dobrymi obyczajami.
W przypadku uchwały podjętej w sprawie wyboru do Rady Nadzorczej, wskazali, że nie została ona odrębnie zredagowana, nie nadano jej numeru i została odnotowana jedynie w protokole Walnego Zgromadzenia i protokołach komisji mandatowo-skrutacyjnych. Według powodów, przedstawiciele pozwanej Spółdzielni pozostają w błędnym przekonaniu, że Walne Zgromadzenie Spółdzielni nie podejmuje uchwał w sprawie odwołania i powołania członków jej organów.
Nadto, powodowie zarzucili przy podjęciu tej uchwały dopuszczenie się rażących nadużyć w przeprowadzeniu obrad Walnego Zgromadzenia pozwanej w dniach od 17.06.2013r. do 24.06.2013r. oraz w sposobie głosowania i liczenia głosów podczas wyborów do Rady Nadzorczej polegających na:
1. uchybieniu terminowi, wynikającemu z art. 83 ust. 11 u.s.m. i § 105 ust. 1 Statutu Spółdzielni, czyli zawiadomienia o czasie, miejscu i porządku obrad Walnego Zgromadzenia lub jego części wszystkich członków na piśmie co najmniej 21 dni przed terminem posiedzenia Walnego Zgromadzenia lub pierwszej jego części, albowiem zawiadomienia o Walnym Zgromadzeniu rozpoczęto roznosić dopiero w dniu 27 maja 2013r., a część członków otrzymała zawiadomienia w terminie późniejszym, tj. z uchybieniem przepisanego terminu (pierwsza część Walnego Zgromadzenia odbyła się w dniu 17.06.2013r.),
2. wybraniu, podczas drugiej części Walnego Zgromadzenia, prezydium w składzie tylko przewodniczącego, sekretarza i jednego asesora, podczas gdy zgodnie z §108 ust. 2 Statutu, Walne Zgromadzenie albo jego część wybiera prezydium w składzie co najmniej: przewodniczący, sekretarz i asesor, natomiast § 7 ust. 2 Regulaminu Walnego Zgromadzenia (zob. § 108 ust. 3 Statutu) przewiduje, że Walne Zgromadzenie wybiera prezydium części zgromadzenia w składzie: przewodniczący, sekretarz i dwaj asesorowie;
3. wadliwym wyborze komisji mandatowo-skrutacyjnych, gdzie przy 5 kandydatach do komisji, radca prawny pozwanej Spółdzielni poinformowała uczestników Walnego Zgromadzenia, że w głosowaniu nad kandydatami zaproponowanymi przez byłego pracownika Spółdzielni (3 kandydatów) głosować mogą wszyscy obecni członkowie, a następnie na pozostałych kandydatów (2 kandydatów) mogli głosować tylko ci, którzy nie oddali jeszcze głosu;
4. odmowie skorzystania przez członków Spółdzielni z prawa korzystania z pomocy eksperta, co jest sprzeczne z art. 36 § 7 ustawy prawo spółdzielcze oraz § 101 ust. 3 Statutu;
5. prowadzenie Walnego Zgromadzenia przez nieuprawnioną osobę, tj. przez radcę prawnego pozwanej Alicję R., podczas, gdy zgodnie z § 108 ust. 2 i 3 Statutu oraz postanowieniami Regulaminu Walnego Zgromadzenia, powinien je prowadzić przewodniczący;
6. błędne liczenie głosów podczas wyborów do Rady Nadzorczej i uwzględnienie głosów nieważnych (k. 2-6).
W odpowiedzi na pozew, pozwana Koszalińska Spółdzielnia Mieszkaniowa „Na Skarpie” w Koszalinie wniosła o oddalenie powództwa w całości.
Uzasadniając swoje stanowisko wniosła o sprecyzowanie żądania pozwu poprzez wskazanie czy powodowie domagają się stwierdzenia nieważności uchwał, cz ich uchylenia, gdyż są to dwa różne żądania, a zatem żądanie pozwu nie może być alternatywne, ale jasno sprecyzowane.
Ustosunkowując się do zarzutów wskazanych w pozwie, pozwana Spółdzielnia podała, że na skutek wniosków członków Spółdzielni, w tym powodów, co do odwołania członka Rady Nadzorczej Mariusza K., zmieniono porządek obrad i umieszczono w nim projekty uchwał zgłoszonych przez członków Spółdzielni, o czym zawiadomiono wszystkich członków Spółdzielni. Odnośnie pisma z 28 maja 2013r. członka Spółdzielni, Macieja T., który zażądał zamieszczenia w porządku obrad tego zebrania projektu uchwały Walnego Zgromadzenia, dotyczącego odwołania członka Rady Nadzorczej – Mariusza K., Spółdzielnia uznała, że w istocie autorowi projektu uchwały chodziło o umieszczenie w porządku obrad Walnego Wgromadzenia żądania odwołania z Rady Nadzorczej Mariusza K.. Stąd w pkt. 11 zmienionego porządku obrad Walnego Zgromadzenia umieszczono punkt dotyczący rozpatrzenia żądań zgłoszonych przez członków Spółdzielni w trybie przepisów art. 83 u.s.m., dotyczących odwołania członków ze składu Rady Nadzorczej, w tym ze składu Rady Nadzorczej Mariusza K. – w świetle ww. uchwały zgłoszonej przez Macieja T. oraz ze składu Rady Nadzorczej Macieja T. – wskutek żądania przez Radą Nadzorczą, Zarząd i członków Spółdzielni. Projekt ten omówiony był przez radcę prawnego Alicję R.- z wnioskiem do Walnego Zgromadzenia o podjęcie uchwały przygotowanej przez Zarząd Spółdzielni – o odrzucenie tego projektu uchwały z przyczyn formalnych, gdyż właśnie projekt tej uchwały potraktowany został jako żądanie zamieszczenia w porządku obrad Walnego Zgromadzenia punktu dotyczącego odwołania Mariusza K. ze składu Rady Nadzorczej. Żądanie takie zostało zamieszczone w porządku obrad wszystkich części Walnego Zgromadzenia oraz zostało rozpatrzone przez Walne Zgromadzenie poprzez akt tajnego głosowania nad odwołaniem ww. ze składu Rady Nadzorczej. W dalszej kolejności Z-ca Prezesa Leszek Ś. odczytał uchwałę Walnego Zgromadzenia w sprawie odrzucenia projektu uchwały zgłoszonego w tej sprawie przez Macieja T. i została ona poddana pod głosowanie wszystkich części Walnego Zgromadzenia.
Swój sposób postępowania pozwana Spółdzielnia uzasadniła treścią art. 35 §2 ustawy prawo spółdzielcze, art. 83 ust. 9 u.s.m., §12 ust. 4 w zw. z §16 Regulaminu obrad Walnego Zgromadzenia oraz praktyką Spółdzielni, wskazując, że wybory do Rady Nadzorczej, odwołanie członka z Rady Nadzorczej przed upływem kadencji oraz wybory delegatów na Zjazdy, nie przeprowadza się przez podjęcie uchwał poprzez każdą część Walnego Zgromadzenia, lecz przez akt tajnego głosowania członków na każdej części Walnego Zgromadzenia i podanie cząstkowych wyników tajnego głosowania. Ostateczne wyniki tajnego głosowania podaje prezydium ostatniej części Walnego Zgromadzenia – bez podejmowania jakichkolwiek uchwał na żadnej z części Walnego Zgromadzenia w tym przedmiocie, ani jakiejkolwiek końcowej uchwały.
Odnosząc się natomiast do zarzutów powodów, dotyczących zaskarżonej uchwały, na mocy której dokonano wyborów członków do Rady Nadzorczej, pozwana Spółdzielnia wskazała, że żaden przepis ustawy nie nakazuje podejmować przez Walne Zgromadzenie uchwały o „powołaniu” członków Rady Nadzorczej ani o ich „odwołaniu” niezależnie od tego czy Walne Zgromadzenie odbywa się jako jedno zebranie czy odbywa się w częściach. Przeciwnie, członków Rady Nadzorczej wybiera się w głosowaniu tajnym (a nie powołuje) i to nakazuje przepis bezwzględnie obowiązujący art. 35 §2 ustawy prawo spółdzielcze. Pozwana dodała, że przebieg głosowania odbywał się w sposób prawidłowy – na kartach wyborczych zostali umieszczeni kandydaci, karty do głosowania zostały rozdane wyłącznie członkom Spółdzielni a następnie zebrane do urny przez członków komisji mandatowo – skrutacyjnej. Komisje te w poszczególnych częściach Walnego Zgromadzenia, pracowały przy oddzielnym stole i jej członkowie nie opuszczali sali obrad. Z prac tych komisji został sporządzony protokół, który następnie został odczytany na sali obrad poprzez podanie ilości głosów, jakie uzyskali poszczególni kandydaci w wyniku przeprowadzonego tajnego głosowania. Wyniki te zostały zapisane w protokołach z każdej części Walnego Zgromadzenia zaś zbiorcze wyniki tajnych głosowań zostały podane w VI części Walnego Zgromadzenia przez prezydium VI części, które pełniło rolę prezydium Walnego Zgromadzenia. Taki tajny wybór nie wymaga dla jego ważności, aby zapisano go w formie uchwały.
Co do dalszych zarzutów, pozwana wyjaśniła, że zawiadomienia członków Spółdzielni o czasie, miejscu i porządku obrad spełniały wymogi prawa, gdyż wyczerpują dyspozycje tak przepisów ustaw spółdzielczych, jak i Statutu pozwanej Spółdzielni. Odnośnie prezydium wybrane przez Walne Zgromadzenie, to mogło ono składać się w każdej części Walnego Zgromadzenia z trzech osób, gdyż skład taki jest dopuszczalny w świetle Statutu. Pozwana zakwestionowała także, aby radca prawny, obecny na Walnym Zgromadzeniu przekazywał błędne informacje na temat sposobu głosowania do komisji mandatowo – skrutacyjnej. Zasadą jest, o czym członkowie Spółdzielni zostali poinformowani, że osoby kandydujące do tych trzyosobowych komisji są wybierane w głosowaniu jawnym. Jeśli więc jest zgłoszonych pięciu kandydatów na trzy miejsca, to członek może głosować co najwyżej trzy razy. Spółdzielnia wskazała także, że nie odmawiała członkom pomocy eksperta, a jedynie ekspert mógł przebywać poza salą obrad. Według pozwanej, chybiony jest również zarzut, że Walnym Zgromadzeniem kierowała osoba nieuprawniona – radca prawny. Radca ten był jedynie wyznaczony do obsługi prawnej Walnego Zgromadzenia, natomiast obrady prowadzone były zawsze przez prezydium Walnego Zgromadzenia. Co do zarzutu błędnego liczenia głosów, pozwana stwierdziła, że powodowie nie mogą na ten temat nic wiedzieć, gdyż nie byli obecni przy tej procedurze. Liczenia głosów dokonywali wyłącznie członkowie komisji mandatowo – skrutacyjnej. Czynili to samodzielnie, bez udziału jakichkolwiek osób trzecich (k. 70-89).
W piśmie procesowym, z 16 grudnia 2013r., powodowie wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwał: nr 12/2013 oraz uchwały w sprawie wyboru członków Rady Nadzorczej Walnego Zgromadzenia członków KSM „Na Skarpie” w Koszalinie, odbytych w sześciu częściach w dniach 17-24 czerwca 2013r., ewentualnie o ich uchylenie (k. 358-378).
W piśmie procesowym z 7 marca 2014r., wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego złożyła Anna T. (k. 452-454).
Na rozprawie, 22 maja 2014r., powódka Joanna K., po zapoznaniu się z dowodami w postaci kart do głosowania do Rady Nadzorczej, wniosła o ustalenie nieistnienia uchwały w przedmiocie wyboru do Rady Nadzorczej albo ustalenie jej nieważności bądź jej uchylenie. Pozostali powodowie oraz interwenientka uboczna poparli to stanowisko (k. 509). W piśmie procesowym z 28 maja 2014r., powodowie sprecyzowali ponownie swoje stanowisko, wnosząc o ustalenie nieistnienia albo ustalenie nieważności, ewentualnie uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia członków Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie, odbytego w 6 częściach w dniach od 17 czerwca 2013r. do 24 czerwca 2013r. w sprawie wyboru do Rady Nadzorczej oraz w stosunku do uchwały nr 12/2013 Walnego Zgromadzenia członków Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie dotyczącej odrzucenia projektu uchwały wniesionej przez członków Spółdzielni w sprawie odwołania z Rady Nadzorczej Mariusza K. – o ustalenie (stwierdzenie) nieważności tej uchwały, ewentualnie o jej uchylenie (k. 515-521).
Sąd ustalił, co następuje:
Powodowie oraz interwenientka uboczna są członkami KSM „Na Skarpie” w Koszalinie.
bezsporne; por. wyciąg z KRS k. 7-10
W dniach od 17 do 24 czerwca 2013r. odbyło się Walne Zgromadzenie członków pozwanej Spółdzielni, przeprowadzane w formie cząstkowych zebrań członków, które podzielone zostało na sześć części. O terminie i porządku obrad zgromadzenia spółdzielcy zostali poinformowani zawiadomieniami, które roznoszone były przez gospodarzy budynków, pod nadzorem obu administracji – administracji osiedla „Morskie i Rzemieślnicze” oraz administracji osiedla „Na Skarpie”, do poszczególnych mieszkań w dniach od 24 do 27 maja 2013r. Jeśli mieszkanie było zamknięte, to gospodarze budynku próbowali je ponownie doręczyć za potwierdzeniem. Gdy mieszkanie było nadal zamknięte, zawiadomienia składane były do euro – skrzynek. 22 maja 2013r. przeprowadzono w administracjach obu osiedli naradę operacyjną, mająca na celu przekazanie uczestnikom tej narady zasad roznoszenia zawiadomień o Walnym Zgromadzeniu.
W zawiadomieniu wskazano w jakim terminie, czasie i miejscu, mieszkańcy danego budynku mieszkalnego będą głosowali, przewidziany przez Zarząd 16 punktowy porządek obrad oraz informację o możliwości zapoznania się z materiałami będącymi przedmiotem obrad Walnego Zgromadzenia. Na odwrocie zawiadomienia umieszczony był podział Walnego Zgromadzenia na części z zasięgiem terytorialnym każdej części – z wymienieniem nazwy ulic i numerów budynków należących do danej części Walnego Zgromadzenia. Lokal użytkowy, stanowiący „dobudówkę nieruchomości położonej przy ul. Bosmańskiej 29 „d”, został zaliczony do części III i IV Walnego Zgromadzenia.
W porządku obrad wskazano m.in. wybór członków Rady Nadzorczej (pkt. 13). Wszystkich punktów porządku obrad Walnego Zgromadzenia było 16.
dowód: zawiadomienie z 22 maja 2013r. k. 11, 331-332; protokół z narady operacyjnej k. 330; wytyczne do WZ k. 333; zawiadomienia o WZ k. 337-338; protokół nr 4/2013 z posiedzenia Rady Nadzorczej z 22 maja 2013r. k. 407-409; uchwała nr 20/2010 z 25 marca 2010r. k. 548-549; zeznania świadków: Kazimierza Ł. k. 499v.-502v., Włodzimierza K. k. 503-505, Piotra Z. k. 505-507, Teresy L. k. 510-512, Piotra L. k. 512-513; przesłuchanie stron: pozwanej Spółdzielni – wiceprezesa Leszka Ś. k. 587v.-589v. oraz prezesa Stanisława G. k. 608v.-611v.
Członek Spółdzielni, Maciej T., pismem z 28 maja 2013r., które wpłynęło do pozwanej Spółdzielni 29 maja 2013r., złożył wniosek, aby zamieścić w porządku obrad podczas spotkań Walnego Zgromadzenia w czerwcu 2013r. projektu uchwały „Odwołanie członka Rady Nadzorczej – Pana Mariusza K.”. W załączeniu przedłożył projekt proponowanej uchwały, zgłoszony przez członków Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w trybie art. 83 ust. 10, 11 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z 15 grudnia 2000r., której §1 brzmiał: Walne Zgromadzenie członków KSM „Na Skarpie” działając w oparciu o przepis §103 ust. 14 Statutu KSM „Na Skarpie”, postanawia odwołać w głosowaniu tajnym Pana Mariusza K. z funkcji członka Rady Nadzorczej KSM „Na Skarpie”, natomiast §2 miał treść: „Walne Zgromadzenie członków KSM „Na Skarpie” działając w oparciu o §114 ust. 2 w związku z §114 ust. 1 pkt 1 Statutu KSM „Na Skarpie”, postanawia w miejsce odwołanego członka Rady Nadzorczej KSM „Na Skarpie” Pana Mariusza K. wybrać osobę, która uzyska największą liczbę głosów spośród kandydatów wybieranych do Rady Nadzorczej z osiedla „Na Skarpie”, a która nie objęła mandatu w wyborach do Rady Nadzorczej KSM „Na Skarpie” podczas Walnego Zgromadzenia z czerwca 2013r.
dowód: pismo Macieja T. z 28 maja 2013r. k. 12, 14; projekt uchwały k.13; lista podpisów członków zgłaszających projekt uchwały k. 15-21
Pismem z 29 maja 2013r., które wpłynęło do pozwanej Spółdzielni 31 maja 2013r., Zarząd, Rada Nadzorcza i inni członkowie Spółdzielni, zgłosili żądanie zamieszczenia w porządku obrad Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni KSM „Na Skarpie” w Koszalinie, odwołania ze składu Rady Nadzorczej jej członka, Macieja T..
dowód: pismo z 29 maja 2013r. k. 92
Również inni członkowie Spółdzielni, w tym powódka Joanna K. i powód Zbigniew S., złożyli wnioski o zamieszczenie w porządku obrad Walnego Zgromadzenia projektów uchwał w sprawie zmiany statutu KSM „Na Skarpie”, załączając do nich sporządzone projekty tych uchwał.
dowód: pisma powódki Joanny K. z 28 maja 2013r. i 31 maja 2013r. z załącznikami k. 339-344; projekt uchwały k. 385; kserokopia postanowienia k. 386; pisma Macieja T. k. 401-402; pismo Zbigniewa S. k. 406, 417
5 czerwca 2013r. pozwana zwołała kolejną naradę operacyjną w związku ze zmianą porządku i miejsca obrad Walnego Zgromadzenia.
dowód: protokół z narady operacyjnej k. 334; zawiadomienie o zmianie porządku obrad k. 335; wytyczne do zawiadomienia k. 336; przesłuchanie stron: pozwanej Spółdzielni – wiceprezesa Leszka Ś. k. 587v.-589v. oraz prezesa Stanisława G. k. 608v.-611v.
Pismem z 13 czerwca 2013r. Maciej T. wniósł do pozwanej Spółdzielni pismo nazwane: „Poprawki projektu uchwały złożonej przez Pana Macieja T. – dotyczącej odwołania członka Rady Nadzorczej – Pana Mariusza K.”.
dowód: pismo Macieja T. k. 379
W piśmie z 18 czerwca 2013r. Anna T. złożyła oświadczenie, że upoważnia Barbarę B. do występowania w Walnym Zgromadzeniu w roli jej eksperta.
dowód: oświadczenie Anny T. k. 380; oświadczenie Kazimierza Prusa k. 522-523
Takich wniosków spółdzielców, o dopuszczenie eksperta do udziału w obradach Walnego Zgromadzenia, było co najmniej trzy.
bezsporne
Każde zebranie Walnego Zgromadzenia, prowadzone było przez przewodniczącego, który wybierany był spośród proponowanych kandydatur. W tożsamy sposób dokonywano wyboru sekretarza każdej części Walnego Zgromadzenia.
Na I części Walnego Zgromadzenia w dniu 17 czerwca 2013r., z uwagi na niską frekwencję na zebraniu i brak dalszych chętnych do składu prezydium, zebranie zadecydowało o nie wybieraniu asesorów i pozostawienie prezydium w składzie 2 osobowym. Na II części Walnego Zgromadzenia 18 czerwca 2013r. wybrano prezydium w liczbie trzech osób, przy czym osoba, która otrzymała największą ilość głosów została sekretarzem, a kolejna osoba – asesorem. Podczas III części Walnego Zgromadzenia 19 czerwca 2013r. poddano dodatkowo pod głosowanie kwestię, czy prezydium ma być 3 – osobowe, czy 4 – osobowe. Ostatecznie przegłosowano za 3 – osobowym prezydium, których członków wybrano za pomocą głosowania spośród zaproponowanych kandydatur. Wybrano też tylko jednego asesora. Podobne głosowanie miało miejsce w IV części Walnego Zgromadzenia 20 czerwca 2013r., gdzie również przegłosowano, aby prezydium było 3 – osobowe. W V i VI części Walnego Zgromadzenia 21 i 24 czerwca 2013r. dokonano wyboru 4 – osobowego prezydium, przy czym w jego skład wchodziło dwóch asesorów.
dowód: protokoły Walnego Zgromadzenia członków KSM „Na Skarpie” w Koszalinie w części I-VI k. 93-298; protokół nr 5/2013 k. 595; zeznania świadków: Kazimierza Ł. k. 499v.-502v., Włodzimierza K. k. 503-505, Piotra Z. k. 505-507, Teresy L. k. 510-512, Piotra L. k. 512-513; przesłuchanie stron: pozwanej Spółdzielni – wiceprezesa Leszka Ś. k. 587v.-589v. oraz prezesa Stanisława G. k. 608v.-611v.
Na wszystkich częściach Walnego Zgromadzenia, w tym samym punkcie porządku obrad, projekt uchwały zgłoszony przez M. T. został odczytany przez zastępcę prezesa ds. techniczno – eksploatacyjnych Leszka Ś., który, z upoważnienia Zarządu Spółdzielni, razem z radcą prawnym pozwanej Alicją R., referowali sprawy z 11 i 12 punktu zmienionego porządku obrad. Punkt 11 dotyczył rozpatrzenia żądań zgłoszonych przez członków Spółdzielni w trybie art. 83 ustawy z 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, dotyczących odwołania członków ze składu Rady Nadzorczej, natomiast punkt 12 miał na celu rozpatrzenie projektu uchwał zgłoszonych przez członków Spółdzielni w trybie przepisów art. 83 powyższej ustawy, w przedmiocie zmian w Regulaminie Rady Nadzorczej Spółdzielni oraz zmian w Statucie Spółdzielni. Radca prawny wyjaśniła, że nie jest możliwe odwołanie członka Rady Nadzorczej w formie uchwały, gdyż zgodnie z ustawą prawo spółdzielcze, odwołanie członka Rady Nadzorczej odbywa się poprzez przeprowadzenie tajnego głosowania na kartach przygotowanych przez komisję wyborczą, wybraną przez każdą część Walnego Zgromadzenia, przez akt głosowania członków na tych kartach oraz ogłoszenie wyników tego głosowania przez komisję mandatowo – skrutacyjną w postaci odczytania protokołu. O odwołaniu decyduje wynik tajnego głosowania, po zsumowaniu głosowań wszystkich części Walnego Zgromadzenia. Odwołanie członka z Rady Nadzorczej jest tajne, nie może mieć formy uchwały, zwłaszcza gdy Walne Zgromadzenie odbywa się w częściach. W jej ocenie, z przyczyn formalnych uchwała taka nie może być podejmowana. Żądanie zgłoszone przez członków należało zatem potraktować, jako żądanie zamieszczenia w porządku obrad punktu dotyczącego – odwołania członka Rady Nadzorczej i taki punkt w porządku obrad został zamieszczony.
Następnie Zarząd przygotował projekt uchwały o odrzucenie projektu uchwały Macieja T. i innych członków z przyczyn formalnych. W dalszej części, zastępca Prezesa odczytał uchwałę Walnego Zgromadzenia o nr 12/2013 w sprawie odrzucenia projektu uchwały zgłoszonego przez Macieja T. i została ona poddana pod głosowanie wszystkich części Walnego Zgromadzenia. Za odrzuceniem projektu uchwały wniesionej przez Macieja T. głosowało łącznie 334 członków przy 14 głosach przeciwnych i 44 wstrzymujących się.
dowód: protokoły Walnego Zgromadzenia członków KSM „Na Skarpie” w Koszalinie w części I-VI k. 93-298; uchwała nr 12/2013 z 24 czerwca 2013r. k. 299, 300-305; zeznania świadków: Włodzimierza K. k. 503-505, Piotra Z. k. 505-507, Teresy L. k. 510-512, Piotra L. k. 512-513; przesłuchanie stron: pozwanej Spółdzielni – wiceprezesa Leszka Ś. k. 587v.-589v.
Podczas każdej części Walnego Zgromadzenia, dokonywano także wyboru komisji mandatowo – skrutacyjnej oraz komisji wyborczej.
Na I części Walnego Zgromadzenia w dniu 17 czerwca 2013r. do komisji mandatowo – skrutacyjnej zgłoszono dwóch kandydatów, bo nie było więcej chętnych, natomiast do komisji wyborczej – trzech. Na II części Walnego Zgromadzenia 18 czerwca 2013r. do komisji mandatowo – skrutacyjnej zgłoszono pięciu kandydatów, a trzech z nich, którzy otrzymali największą ilość głosów weszło w skład tej komisji. Procedura tego wyboru wyglądała jednak w ten sposób, że najpierw zgłoszono trzech kandydatów, a następnie „z sali” padły jeszcze dwa nazwiska. Przeprowadzono w pierwszej kolejności głosowanie na trzy pierwsze osoby, a po zakończeniu tego głosowania, na dwie kolejne, z tym, że radca prawny poinformowała członków, że ci, którzy głosowali na trzy pierwsze osoby, nie mogą oddawać już głosu na dwie pozostałe.
Do komisji wyborczej zgłoszono dwóch kandydatów, bo nie było więcej chętnych i taki był też jej skład. Podczas III części Walnego Zgromadzenia 19 czerwca 2013r., do komisji mandatowo – skrutacyjnej zgłoszono trzech kandydatów, natomiast do komisji wyborczej, z braku chętnych, dwóch. Na IV części Walnego Zgromadzenia 20 czerwca 2013r., przewodniczący zebrania poinformował, że do komisji mandatowo – skrutacyjnej powinny być zgłoszone 4 osoby, tj. przewodniczący komisji, sekretarz i dwóch asesorów. Ostatecznie wybrano czterech kandydatów, natomiast do komisji wyborczej, z braku chętnych, wybrano dwóch. Na V części Walnego Zgromadzenia 21 czerwca 2013r., do komisji mandatowo – skrutacyjnej zgłoszono 4 kandydatów i taki był też skład komisji. Do komisji wyborczej, spośród czterech kandydatów wybrano dwóch członków. Na VI części Walnego Zgromadzenia 24 czerwca 2013r., zgłoszono pięciu kandydatów do komisji mandatowo – skrutacyjnej i taki był też ostateczny jej skład. Nie zgłoszono w tym zakresie żadnych uwag. Do komisji wyborczej wybrano natomiast trzech członków, spośród czterech zgłoszonych kandydatów.
dowód: protokoły Walnego Zgromadzenia członków KSM „Na Skarpie” w Koszalinie w części I-VI k. 93-298; zeznania świadków: Kazimierza Ł. k. 499v.-502v., Włodzimierza K. k. 503-505, Teresy L. k. 510-512, Piotra L. k. 512-513; przesłuchanie stron: pozwanej Spółdzielni – wiceprezesa Leszka Ś. k. 587v.-589v. oraz prezesa Stanisława G. k. 608v.-611v.
Tryb i zasady wyborów do Rady Nadzorczej przedstawiła radca prawny Alicja Raginia – Leszczyńska, odczytując regulamin Walnego Zgromadzenia, dotyczący wyborów. Poinformowała, że na członków Rady Nadzorczej zgłoszono ogółem 22 kandydatów, w tym 16 z osiedla „Na Skarpie” i 6 z osiedla „Morskie i Rzemieślnicze”. W/w kandydatury zostały umieszczone na kartach wyborczych w porządku alfabetycznym z podziałem na osiedla. Radca prawny przypomniała zebranym zasady głosowania oraz poinformowała, że z osiedla „Na Skarpie” do Rady Nadzorczej wybieranych jest 5 osób, a z osiedla „Morskie i Rzemieślnicze” wybierane są 3 osoby.
Następnie rozdano karty do głosowania oraz przystąpiono do prezentacji kandydatów. Wyniki głosowań na poszczególnych częściach zebrania Walnego Zgromadzenia nie były ostateczne. Na każdej z poszczególnych części Walnego Zgromadzenia głosowaniu podlegała uchwała dotycząca wyboru członków do Rady Nadzorczej, w tożsamej treści.
dowód: protokoły Walnego Zgromadzenia członków KSM „Na Skarpie” w Koszalinie w części I-VI k. 93-298; zeznania świadków: Piotra Z. k. 505-507, Teresy L. k. 510-512, Piotra L. k. 512-513; przesłuchanie stron: pozwanej Spółdzielni – wiceprezesa Leszka Ś. k. 587v.-589v. oraz prezesa Stanisława G. k. 608v.-611v.
Po zakończeniu głosowania, komisja mandatowo-skrutacyjna wysypała z urny wszystkie głosy i przystąpiła do ustalania wyników wyborów. Po skończeniu zliczania głosów na poszczególnych częściach Walnego Zgromadzenia i sporządzeniu przez komisję protokołu, wyniki głosowania były prezentowane na sali i do uczestników. Na podstawie protokołu komisji wyborczej z 17 czerwca 2013r., w I części Walnego Zgromadzenia uczestniczyło 14 członków, oddano 14 głosów, wszystkie były ważne. W II części Walnego Zgromadzenia (18 czerwca) uczestniczyło 95 członków, oddano 94 ważnych głosów. W III (19 czerwca) części Walnego Zgromadzenia uczestniczyło 61 członków i tyle samo głosów oddano. Komisja uznała trzy głosy za nieważne. Podczas IV części Walnego Zgromadzenia (21 czerwca) obecnych było 54 członków, tyle też oddano głosów, w tym 3 uznano za nieważne. W V części Walnego Zgromadzenia brało udział 118 członków, wszyscy oddali głos, a 9 głosów było nieważnych. Na ostatniej części Walnego Zgromadzenia, 24 czerwca 2013r., było 141 członków i tyle głosów oddano. 7 głosów było nieważnych.
dowód: protokoły Walnego Zgromadzenia członków KSM „Na Skarpie” w Koszalinie w części I-VI k. 93-298; protokoły z komisji mandatowo – skrutacyjnych WZ członków z wyboru do Rady Nadzorczej KSM „Na Skarpie” k. 315-326; karty do głosowania; zeznania świadków: Kazimierza Ł. k. 499v.-502v., Piotra L. k. 512-513; przesłuchanie stron: pozwanej Spółdzielni – wiceprezesa Leszka Ś. k. 587v.-589v. oraz prezesa Stanisława G. k. 608v.-611v.
W następstwie powyższych głosowań podczas VI części Walnego Zgromadzenia ogłoszono wyniki głosowania kandydatów do Rady Nadzorczej. Według ustaleń komisji mandatowo skrutacyjnej, w skład Rady Nadzorczej w 2013r. weszły następujące osoby:
 osiedle „Na Skarpie”:
1. Ch.Katarzyna, która uzyskała 231 głosów,
2. T. Teresa, która uzyskała 225 głosów,
3. L. Teresa, która uzyskała 222 głosy,
4. G.Edmund, który uzyskał 207 głosów,
5. S. Marianna, która uzyskała 202 głosy,
 osiedle „Morskie i Rzemieślnicze”:
1. R.. Janusz, który uzyskał 293 głosy,
2. C. Krystyna, która uzyskała 282 głosy,
3. W. Krystyna, która uzyskała 280 głosów.
Za oddany ważnie głos, komisja mandatowo – skrutacyjna uważała taką kartę do głosowania, na której pozostawiono nieskreślonych kandydatów w liczbie równej lub mniejszej w stosunku do wolnych miejsc do Rady Nadzorczej. Przy czym dla osiedla „Na Skarpie” należało pozostawić maksymalnie 5 nieskreślonych kandydatów, natomiast dla osiedla „Morskie i Rzemieślnicze” maksymalnie trzech nieskreślonych kandydatów. Pozostawienie w jednym lub drugim osiedlu błędnej ilości nieskreślonych kandydatów, traktowano jako głos nieważny. Do Rady Nadzorczej weszli ci kandydaci, którzy otrzymali kolejno największą ilość głosów.
dowód: protokół Walnego Zgromadzenia Członków KSM „Na Skarpie” w Koszalinie – część VI, która odbyła się w dniu 24.06.2013r. k. 260-297; komunikat k. 327-328; zeznania świadków: Kazimierza Ł. k. 499v.-502v., Włodzimierza K. k. 503-505, Piotra Z. k. 505-507, Teresy L. k. 510-512; przesłuchanie stron: pozwanej Spółdzielni – wiceprezesa Leszka Ś. k. 587v.-589v. oraz prezesa Stanisława G. k. 608v.-611v.
W trakcie przebiegu Walnego Zgromadzenia dochodziło do konfliktów między członkami i Zarządem pozwanej Spółdzielni. Kwestionowano sposób prowadzenia zebrania zarówno przez przewodniczącego, jak i przez radcę prawnego. Podczas II części Walnego Zgromadzenia, kiedy doszło do liczenia głosów przez komisję mandatowo – skrutacyjną, około 2-3 metry od stolika, przy którym komisja pracowała, stał Maciej T., który obserwował pracę komisji. W międzyczasie prezes Spółdzielni podszedł do Macieja T. i poprosił, aby ten cofnął się. Interwencję podjęli też ochroniarze. Maciej T. wycofał się kilka kroków, nadal jednak obserwował pracę komisji, do zakończenia liczenia głosów. W trakcie liczenia głosów przez komisję na salę weszły także osoby postronne, które zajęły miejsce, albowiem w tym czasie była ogłoszona przerwa w obradach.
Walne Zgromadzenie odbywało się w sali gimnastycznej Gimnazjum nr 6 w Koszalinie. Na zewnątrz sali nie było żadnego nagłośnienia. Osoby znajdujące się poza salą nie słyszały tego, co działo się na sali. W każdej części Walnego Zgromadzenia niektórzy członkowie Spółdzielni chcieli wejść z ekspertami. Spółdzielnia nie wyraziła zgodę na ich uczestnictwo w Walnym Zgromadzeniu.
dowód: notatka k. 583; zeznania świadków: Kazimierza Ł. k. 499v.-502v., Włodzimierza K. k. 503-505, Piotra Z. k. 505-507, Teresy L. k. 510-512; przesłuchanie stron: pozwanej Spółdzielni – wiceprezesa Leszka Ś. k. 587v.-589v. oraz prezesa Stanisława G. k. 608v.-611v.
Zgodnie z §101 ust. 2 i 6 Statutu pozwanej Spółdzielni, Walne Zgromadzenie jest najwyższym organem Spółdzielni i może być podzielone na części, jeżeli liczba zrzeszonych członków Spółdzielni przekroczy liczbę 500 osób. Rada Nadzorcza ustala zasady zaliczania członków do poszczególnych części Walnego Zgromadzenia, z tym że nie można zaliczyć członków uprawnionych do lokali znajdujących się w obrębie jednej nieruchomości do różnych części Walnego Zgromadzenia. Ustęp 3 tego przepisu mówi natomiast, ze członek może brać udział w Walnym Zgromadzeniu tylko osobiście. Ma jednak prawo korzystania na własny koszt z pomocy prawnej lub pomocy eksperta, przy czym osoby te nie są uprawnione do zabierania głosu. Podobna regulacja zawarta jest w §3 ust. 1 Regulaminu Walnego Zgromadzenia.
Według §103 ust. 14 Statutu oraz §2 ust. 14 Regulaminu Walnego Zgromadzenia KSM „Na Skarpie” w Koszalinie, do wyłącznej właściwości Walnego Zgromadzenia należy między innymi wybór i odwoływanie członków Rady Nadzorczej.
§105 ust. 1 i 3 statutu oraz §6 ust. 3 i 5 Regulaminu Walnego Zgromadzenia reguluje sposób zwoływania Walnego Zgromadzenia. Zgodnie z ich brzmieniem, o czasie, miejscu i porządku Walnego Zgromadzenia Spółdzielnia zawiadamia członków na piśmie i co najmniej 21 dni przed terminem Walnego Zgromadzenia lub jego pierwszej części. W przypadku wniesienia do porządku obrad Walnego Zgromadzenia dodatkowych spraw, uzupełniony porządek obrad powinien być podany do wiadomości członków Spółdzielni na 7 dni przez terminem Walnego Zgromadzenia lub jego pierwszej części. §106 Statutu stanowi, że Walne Zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych porządkiem obrad podanym do wiadomości członków w terminach i w sposób określony w §105 statutu (ust. 1).
Walne Zgromadzenie podejmuje uchwały zwykłą większością głosów, o ile ustawa lub statut nie stanowią inaczej (§106 ust. 4). Większość kwalifikowana wymagana jest między innymi dla podjęcia uchwały w sprawie odwołania członka Rady Nadzorczej – 2/3 głosów. Uchwałę uważa się za podjętą, jeżeli była poddana pod głosowanie Walnego Zgromadzenia, a za uchwałą opowiedziała się wymagana w ustawie lub statucie większość ogólnej liczby członków uczestniczących w Walnym Zgromadzeniu.
W §108 Statutu oraz §7 ust. 1 Regulaminu Walnego Zgromadzenia uregulowano natomiast, że obrady Walnego Zgromadzenia lub jego części otwiera Przewodniczący Rady Nadzorczej lub inny upoważniony członek Rady Nadzorczej (ust. 1). Walne Zgromadzenie albo jego część wybiera prezydium w składzie co najmniej: przewodniczący, sekretarz i asesor. Jeśli Walne Zgromadzenie podzielone jest na części, prezydium ostatniej części pełni jednocześnie funkcję prezydium Walnego Zgromadzenia, które po podsumowaniu wyników głosowań wszystkich części Walnego Zgromadzenia podaje treść uchwał i ostateczne wyniki głosowania nad uchwałami łącznie z ich podpisaniem (ust. 2). Szczególny tryb obradowania i podejmowania uchwał określa regulamin obrad Walnego Zgromadzenia (ust. 3). Z kolei w §7 ust. 2 Regulaminu Walnego Zgromadzenia wskazano, że otwierający obrady zarządza wybór prezydium części Walnego Zgromadzenia w składzie: przewodniczący, sekretarz i dwaj asesorowie. Dodatkowo Regulamin Walnego Zgromadzenia zawiera regulację wskazującą, że członkowie obecni na zebraniu wybierają ze swego grona komisję mandatowo – skrutacyjną w składzie 2-3 osób oraz komisję wyborczą w składzie 3 osób (§9).
Według §11 Regulaminu Walnego Zgromadzenia członkom Zarządu i Rady Nadzorczej przysługuje prawo zabierania głosu poza kolejnością (ust. 2). Przewodniczący ma jednak prawo zwrócić uwagę mówcy, który odbiega od tematu dyskusji lub przekracza czas ustalony dla przemówień, a niestosującym się do uwag przewodniczący ma prawo odebrać głos, chyba że zebrani postanowią inaczej. Przewodniczący może również odmówić udzielenia głosu osobie, która w danej sprawie już przemawiała, chyba że zebranie postanowi inaczej (ust. 2 i 4).
Głosowanie Walnego Zgromadzenie co do zasady odbywa się jawnie, z wyjątkiem wyborów i odwołania członków Rady Nadzorczej (§12 ust. 4 Regulaminu WZ). W §13 wskazano natomiast, że Walne Zgromadzenie jest zdolne do podejmowania uchwał bez względu na liczbę obecnych. Uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów oddanych za i przeciw chyba, że ustawa lub statut wymagają kwalifikowanej większości głosów. Przy obliczaniu wymaganej większości głosów do podjęcia uchwały uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw uchwale.
§ 15 Regulaminu wskazuje sposób głosowania podczas wyborów do Rady Nadzorczej. Wybory przeprowadza się więc przy pomocy karty wyborczej, na której umieszczone są w porządku alfabetycznym nazwiska i imiona kandydatów z podziałem na osiedla zgodnie z treścią §111 Statutu. Głosujący skreślają nazwiska kandydatów, na których nie głosują. Głos jest ważny, jeżeli został oddany z pomocą karty wyborczej, a liczba nie skreślonych kandydatów do Rady Nadzorczej, uwzględniając podział na osiedla, jest mniejsza lub równa liczbie miejsc w radzie przypadających na dane osiedle. Kartę wyborczą oddaną bez skreśleń lub jeżeli liczba nie skreślonych na niej kandydatów przekracza liczbę miejsc w Radzie Nadzorczej w podziale na osiedla – uważa się za głos nieważny. W §15 ust. 6 regulaminu Walnego Zgromadzenia wskazano, że do Rady Nadzorczej wchodzą kandydaci, którzy w ostatecznym podsumowaniu wyników wszystkich głosowań otrzymali kolejną największą ilość głosów.
Według §16 Regulaminu Walnego Zgromadzenia, w trybie przewidzianym dla wyboru członka Rady Nadzorczej Walne Zgromadzenie może odwołać członka ze składu Rady Nadzorczej. Głosowanie w sprawie odwołania członka Rady Nadzorczej przeprowadza się przez złożenie odpowiednich kart do urny w obecności komisji mandatowo- skrutacyjnej.
Odnośnie regulacji dotyczącej Rady Nadzorczej, Statut pozwanej Spółdzielni wskazuje, że w §111, że Rada Nadzorcza składa się z 15 członków wybranych spośród członków Spółdzielni na okres 3 lat. Członków Rady Nadzorczej wybiera Walne Zgromadzenie (§113 ust. 1). Co dwa lata następuje wymiana części składu Rady Nadzorczej, tj. tych członków Rady, którym się skończyła trzyletnia kadencja (§113 ust. 2). Ustęp 3 tego przepisu mówi natomiast, że nie można być członkiem Rady Nadzorczej dłużej niż przez dwie kolejne kadencje Rady Nadzorczej, natomiast §114 ust. 1 wskazuje, że mandat członka Rady Nadzorczej wygasa z upływem kadencji, na którą został wybrany.
dowód: Statut KSM „Na Skarpie” w Koszalinie k. 23-53; Regulamin Walnego Zgromadzenia KSM „Na Skarpie” w Koszalinie k. 54-57
Pismem z 5 lipca 2013r., powódka Joanna K., a pismem z 8 lipca 2013r. powódka Barbara B., zwróciły się do pozwanej Spółdzielni o umożliwienie im wglądu do kart głosowania II części Zebrania Walnego Zgromadzenia, które odbyło się 18 czerwca 2013r. W odpowiedzi, poinformowano je, że nie ma możliwości udostępnienia do wglądu kart do głosowania, gdyż zostały one umieszczone w zabezpieczonych przez komisję mandatowo – skrutacyjną kopertach, a koperty te są nienaruszalne.
Powódka Joanna K. zwróciła się także do Spółdzielni, pismem z 8 lipca 2013r., o wyjaśnienie, dlaczego otrzymała zawiadomienie o terminie Walnego Zgromadzenia w dniu 29 maja 2013r., podczas gdy inni członkowie otrzymali je wcześniej. W piśmie z 8 sierpnia 2013r. uzyskała odpowiedź, że zawiadomienie otrzymała prawidłowo, tak samo jak je otrzymali inni członkowie Spółdzielni zamieszkali przy ul. Sikorskiego.
Joanna K. zwracała się również kilkakrotnie do pozwanej Spółdzielni o przekazanie protokołu z Walnego Zgromadzenia, które odbyło się 17-24 czerwca 2013r. oraz udostępnienie do wglądu jego oryginału. Pozwana Spółdzielnia, pismem z 8 sierpnia 2013r. udzieliła powódce odpowiedzi, że chcąc otrzymać kserokopię protokołów wszystkich części Walnego Zgromadzenia, należy uiścić do Spółdzielni opłatę w wysokości 666,39 zł.
Powódka Joanna K. korzystała już z możliwości przeglądania dokumentacji Walnego Zgromadzenia w 2013r., co miało między innymi miejsce 4 i 7 czerwca 2013r..
dowód: pismo Joanny K. k. 345; pismo pozwanej k. 346; pismo Joanny K. k. 347; pismo pozwanej k. 348; pismo Barbary B. k. 349; pismo pozwanej k. 350; pisma Joanny K. k. 381-383; pismo pozwanej k. 384; lista k. 410
Teresa L., która kandydowała do Rady Nadzorczej, jest zatrudniona w Urzędzie Miejskim w Koszalinie na stanowisku Dyrektora Wydziału Nieruchomości. Prezydent Miasta Koszalina uznał, że nie zachodzi sprzeczność interesów w realizacji obowiązków służbowych przez nią. Dodał, że spółdzielnia mieszkaniowa, po zarejestrowaniu w Krajowym Rejestrze Sądowym, posiada osobowość prawną, tak więc ponosi pełną odpowiedzialność za swoje działanie. Prezydent Miasta nie ma żadnych możliwości ingerowania w wewnętrzne sprawy innego podmiotu prawnego.
dowód: pismo Prezydenta Miasta Koszalina z 29 września 2014r. k. 598; zeznania świadka Teresy L. k. 510-512
Jerzy Miler pełnił funkcję członka Rady Nadzorczej w latach 2004-2009 oraz 2009-2012. Janusz R.i Edmund G. pełnili funkcję członka Rady Nadzorczej w latach 2006-2010 oraz w latach 2010-2013.
bezsporne; por. pismo procesowe powodów k. 555
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy co do zasady nie były sporne i zostały ustalone w oparciu o wiarygodne i niekwestionowane przez strony dokumenty. Dotyczy to nie tylko zaskarżonych uchwał, ale również protokołów głosowania, projektów uchwał, czy pozostałych dokumentów, które sąd powołał ustalając stan faktyczny zaistniały w sprawie. Nadto sąd uwzględnił zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, które uznał za konsekwentne i wiarygodne i co do zasady zgodne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. To, że świadkowie, przy opisywaniu niektórych wydarzeń zeznawali odmiennie, szczególnie w kwestii niedopuszczania członków Spółdzielni do głosu podczas zebrań Walnego Zgromadzenia, zwanego dalej też WZ, czy sposobu prowadzenia przez przewodniczącego obrad (w szczególności części II WZ) sąd ocenił jako okoliczności drugorzędne, gdyż ostatecznie nie miały one znaczącego wpływu na rozstrzygnięcie sądu. Nadto zeznania w tym zakresie sąd potraktował jako subiektywne odczucia świadków – okazało się bowiem, w toku postępowania, że te same okoliczności świadkowie potrafili ocenić w odmienny sposób. Przykładowo fakt przyglądania się Macieja T. pracy komisji mandatowo – skrutacyjnej jedni świadkowie uznawali za normalne, nie zakłócające pracy tej komisji, podczas gdy inni uważali, że swoim zachowaniem Maciej T. utrudniał pracę członków komisji. To samo dotyczy sposobu prowadzenia II części WZ przez Piotra Z. – według jednych – nie było zastrzeżeń w tym zakresie, inni z kolei poddawali krytyce przygotowanie przewodniczącego. Podobnie można ocenić okoliczności związane z zabieraniem głosu przez członków Spółdzielni, w tym kandydatów do Rady Nadzorczej. Strona powodowa i zawnioskowani przez nią świadkowie zeznali, że istniały na tym tle nieprawidłowości, podczas gdy strona pozwana i jej świadkowie kwestionowali jakąkolwiek ingerencję czy to przewodniczącego WZ, czy radcy prawnego. Niemniej powyższe okoliczności świadczą o istniejących na WZ konfliktach, które w jakiejkolwiek postaci były – niewątpliwie zakłócały te obrady.
Bez wątpienia jednak świadkowie przesłuchani w sprawie wskazali, w jaki sposób pozwana Spółdzielnia zawiadomiła spółdzielców o terminie Walnego Zgromadzenia, a także w jaki sposób toczyły się poszczególne zebrania Walnego Zgromadzenia Spółdzielni. Wskazali również, w jaki sposób zrozumieli sposób oddawania głosów na członków Rady Nadzorczej i jak wyglądało liczenie głosów przez komisję mandatowo – skrutacyjną. Sąd przesłuchał również stronę pozwaną, bo strona powodowa zrezygnowała z tego dowodu, która również, oprócz swojego stanowiska, przedstawiła swoje spostrzeżenia na temat przeprowadzonych wyborów do Rady Nadzorczej. Tak zgromadzone dowody pozwoliły na dokonanie powyższych ustaleń, które co do zasady nie były sporne między stronami, a jedynie prowadziły do odmiennie interpretowanych przez nie zdarzeń. Uznać zatem należało, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było w istocie rozstrzygnięcie o prawidłowości przeprowadzenia przez pozwaną Spółdzielnię wyborów członków do Rady Nadzorczej na tle istniejących w tej mierze przepisów prawnych.
Ostatecznie powodowie żądali stwierdzenia nieistnienia albo ustalenia nieważności, ewentualnie uchylenia uchwały Walnego Zgromadzenia członków Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie odbytego w 6 częściach w dniach od 17 czerwca 2013r. do 24 czerwca 2013r. w sprawie wyboru do Rady Nadzorczej oraz w stosunku do uchwały nr 12/2013 Walnego Zgromadzenia członków Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie dotyczącej odrzucenia projektu uchwały wniesionej przez członków Spółdzielni w sprawie odwołania z Rady Nadzorczej Mariusza K. – ustalenia (stwierdzenia) nieważności tej uchwały, ewentualnie jej uchylenia.
Powodowie, w przypadku obu uchwał, kwestionowali prawidłowość zawiadomienia ich o terminie Walnego Zgromadzenia. Stosownie do treści art. 83 ust. 6 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (zwanej dalej u.s.m.) o czasie, miejscu i porządku Walnego Zgromadzenia lub jego części zawiadamia się wszystkich członków na piśmie co najmniej 21 dni przed terminem posiedzenia Walnego Zgromadzenia lub jego pierwszej części. Zawiadomienie powinno zawierać czas, miejsce, porządek obrad oraz informację o miejscu wyłożenia wszystkich sprawozdań i projektów uchwał, które będą przedmiotem obrad oraz informację o prawie członka do zapoznania się z tymi dokumentami. Z treści cytowanego przepisu nie wynika, w jaki sposób członkowie Spółdzielni winni być powiadomieni o terminie zgromadzenia. W szczególności w regulacji tej nie został wyartykułowany wprost obowiązek indywidualnego doręczenia zawiadomienia w tej kwestii każdemu spółdzielcy.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że pozwana Spółdzielnia, poprzez swoich pracowników, roznosiła zawiadomienia o Walnym Zgromadzeniu w dniach od 22 do 26 maja 2013r.. Termin ten mógł być zachowany najpóźniej do 27 maja 2013r. Żaden ze świadków przesłuchanych w sprawie nie wskazał, aby otrzymał to zawiadomienie później, jedynie powódka Joanna K. powoływała się na tę okoliczność załączając pismo do Spółdzielni, w którym wskazywała, że otrzymała to zawiadomienie później niż inni członkowie. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika jednak, że 28 maja 2013r. sporządziła pismo, a 29 maja 2013r. złożyła projekty uchwał na Walne Zgromadzenie (k. 339-348), można zatem wnioskować, że otrzymała zawiadomienie w terminie. Podobnie Zbigniew S., który już w dniu 29 maja 2013r. złożył projekt uchwały dotyczącej zmian statutu spółdzielni (k. 406, 417). Faktem jest, że powodowie nie wskazali, kiedy odebrali zawiadomienie, natomiast jak wskazała pozwana, jeśli mieszkanie było zamknięte, to gospodarze budynku próbowali je doręczyć za potwierdzeniem, a gdy było nadal zamknięte, zawiadomienia składane były do euro – skrzynek.
Strona powodowa, zdaniem sądu, nie wykazała więc, aby został naruszony przepis art. 83 ust. 6 u.s.m., w świetle przytoczonych okoliczności.
Dalej sąd rozważył żądanie ustalenia (stwierdzenia) nieważności uchwały nr 12/2013 z 24 czerwca 2013r. Walnego Zgromadzenia KSM „Na Skarpie” w Koszalinie, na mocy której odrzucono projekt uchwały wniesionej przez członków Spółdzielni w sprawie odwołania z Rady Nadzorczej Mariusza K..
Zajmując merytoryczne stanowisko w sprawie, należało przytoczyć treść art. art. 42§2 ustawy z dnia 16 września 1982r. prawo spółdzielcze (Dz.U. z 188, poz. 1848), zwanej dalej prawo spółdzielcze, zgodnie z którym uchwała Walnego Zgromadzenia sprzeczna z ustawą jest nieważna. Chodzi tu – podobnie jak w art. 58§ 1 k.c. o sprzeczność uchwały z bezwzględnie obowiązującym przepisem ustawy (tzn. każdej ustawy), a zdaniem SN (zob. wyrok z 25 lutego 1999r., I CKN 1026/98, OSN 1999, Nr 9, poz. 159, na tle d. art. 240 i d. art. 413 KH) także z przepisem względnie obowiązującym, ponadto zaś z przepisem Konstytucji (art. 8 ust. 2 Konstytucji), umowy międzynarodowej ratyfikowanej za uprzednią zgodą Sejmu (art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji), prawa Unii Europejskiej mającego bezpośrednie zastosowanie w porządku wewnętrznym (art. 91 ust. 3 Konstytucji) i rozporządzenia wydanego przez organ wskazany w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania (art. 92 ust. 1 Konstytucji). Zob. M.. Safjan, [w:] K Pietrzykowki, KC. Komentarz, 2005, art. 58, Nb 8 i 9).
Uchwała Walnego Zgromadzenia spółdzielni bezwzględnie może być kwestionowana przez każdą osobę mającą w tym interes prawny i w każdym czasie, na zasadach ogólnych, a więc w drodze powództwa o ustalenie (art. 189 k.p.c.) bądź w drodze zarzutu w innym postępowaniu przed sądem. Orzeczenie wydane w tym przedmiocie ma charakter deklaratoryjny (ex tunc) i rozszerzoną prawomocność, tzn. wiąże nie tylko strony postępowania w przedmiocie uchwały i sąd, ale również wszystkich członków spółdzielni i jej organy (art. 42 § 9 w zw. z art. 365 § 1 k.p.c.). Oznacza to, iż wobec tych podmiotów prawomocny wyrok sądu ma powagę rzeczy osądzonej, choć podmioty te nie były stronami postępowania. W świetle art. 42 § 2 prawa spółdzielczego sąd ma obowiązek zweryfikowania zaskarżonej uchwały ze względu na jej zgodność z przepisami prawa i postanowieniami statutu (wyrok SN z dnia 16 stycznia 2008 r., IV CSK 427/2007, LexPolonica nr 1810129, Rzeczpospolita 2008/24 str. C4).
W niniejszej sprawie powództwo zostało wniesione przez osoby do tego legitymowane, tj. członków spółdzielni KSM „Na Skarpie” w Koszalinie posiadających interes prawny w dochodzeniu roszczenia sformułowanego w pozwie. W wyroku z 24 czerwca 2009r., I CSK 535/08, LEX nr 518133 Sąd Najwyższy stwierdził, że z art. 42 § 4 ustawy z dnia 16 września 1982r. prawo spółdzielcze wynika wprost uprawnienie członka spółdzielni do zaskarżenia uchwał Walnego Zgromadzenia. Za dopuszczalnością powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały Walnego Zgromadzenia przemawia treść art. 42 § 9 tej ustawy. Przewiduje on, poza dwoma innymi środkami obrony, także powództwo o ustalenie istnienia uchwały Walnego Zgromadzenia.
Odnosząc się do meritum sprawy, sąd zważył, że Walne Zgromadzenie może obradować i podejmować uchwały tylko w sprawach, które objęte zostały porządkiem obrad, o którym przed zgromadzeniem zostali powiadomieni członkowie zgromadzenia. Oznacza to także, że w trakcie zgromadzenia porządek obrad nie może być uzupełniany. W konsekwencji rozszerzenie porządku obrad i podjęcie uchwał w sprawach, o które porządek obrad został uzupełniony stanowi naruszenie bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 83 ust. 7 u.s.m (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2012 r., I ACa 784/12, LEX nr 1223212). Zgodnie z jego treścią, Walne Zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych porządkiem obrad podanym do wiadomości członków w terminach i w sposób określony w ustawie. Identyczną regulację zawiera także Statut pozwanej Spółdzielni oraz Regulamin Walnego Zgromadzenia. Powołane wyżej orzeczenie Sądu Apelacyjnego wyjaśnia jednak, że w przypadku zbiegu podstaw z art. 42 § 2 i 3 ustawy z 1982 r. – prawo spółdzielcze pierwszeństwo ma nieważność bezwzględna będąca wynikiem sprzeczności uchwały z ustawą. Oznacza to, że sprzeczność uchwały ze statutem może stanowić podstawę uchylenia uchwały tylko wówczas, gdy nie jest ona równocześnie sprzeczna z ustawą. Uchwała sprzeczna z prawem jest bowiem nieważna z mocy prawa, co może być tylko przedmiotem ustalenia, przy spełnieniu przesłanki istnienia interesu prawnego w tym ustaleniu. Żądanie uchylenia takiej uchwały jest zaś bezprzedmiotowe.
Nawiązując do okoliczności zaistniałych w sprawie, przypomnieć należy uzupełniony porządek obrad Walnego Zgromadzenia, jakie odbyło się w dniach 17-24 czerwca 2013r. Z punktu 11 zawiadomienia z 5 czerwca 2013r. wynika, że porządkiem obrad objęto rozpatrzenie żądań zgłoszonych przez członków Spółdzielni w trybie przepisu art. 83 ust. 10 ustawy z 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, dotyczących odwołania członków ze składu Rady Nadzorczej, natomiast w punkcie 12 przewidziano rozpatrzenie projektu uchwał zgłoszonych przez członków Spółdzielni również w trybie przepisów art. 83 ust. 7 powyższej ustawy w przedmiocie zmian w Regulaminie Rady Nadzorczej Spółdzielni oraz zmian w Statucie Spółdzielni.
Formalne rozumienie porządku obrad prowadzi do podzielenia stanowiska powodów, że nie było podstaw prawnych do przeprowadzenia głosowania w sprawie odrzucenia projektu uchwały wniesionej przez członków Spółdzielni w sprawie odwołania z Rady Nadzorczej Mariusza K., a zatem stanowiło uchybienie uzasadniające unieważnienie uchwały jako podjętej z naruszeniem przepisów. Jak bowiem wynika wprost z treści punktu 11 zawiadomienia, rozpatrzone miały być żądania co do odwołania członków Rady Nadzorczej, natomiast Maciej T. przedłożył do Spółdzielni projekt uchwały w tym zakresie. Zatem, w tym punkcie porządku obrad nie było możliwe rozpatrzenie projektu uchwały, jaki przedłożył. Jak wynika wprost z treści przepisu art. 83 ust. 10 u.s.m., członkowie mają prawo zgłaszać projekty uchwał i żądania zamieszczenia oznaczonych spraw w porządku obrad Walnego Zgromadzenia lub jego wszystkich części. Nie bez przyczyny ustawodawca użył w tym przepisie tych dwóch określeń: „projekty uchwał” i „żądania zamieszczenia oznaczonych spraw”, których to czynności nie należy interpretować według własnego uznania, a także traktować zamiennie.
Natomiast w punkcie 12 zawiadomienia, gdzie mowa jest o rozpatrzeniu projektów uchwał, nie ma mowy o projektach związanych z odwołaniem członków Rady Nadzorczej, a tylko o tych, które dotyczą zmian w Regulaminie Rady Nadzorczej i Statucie pozwanej Spółdzielni.
Rozumienie tych zapisów nie może być zatem oceniane z punktu widzenia czy to intencji członków, czy Zarządu pozwanej Spółdzielni. Zapis porządku obrad musi być bowiem jasny dla wszystkich, stąd przede wszystkim kierować należy się jego literalnym brzmieniem. Skoro więc w porządku obrad zapisano powołane punkty w podany wyżej sposób, to tylko tak należy je rozumieć, niezależnie od tego jakie były intencje czy to wnioskujących i czy zostały one przez Zarząd Spółdzielni uwzględnione przy tworzeniu porządku obrad. Faktem jest, że to ostatecznie Zarząd, w myśl art. 83 ust. 13 u.s.m., jest zobowiązany do przygotowania pod względem formalnym i przedłożenia pod głosowanie na Walnym Zgromadzeniu projektów uchwał i poprawek zgłoszonych przez członków Spółdzielni. Brak jest przy tym regulacji dotyczących skutków niedochowania opisanych przepisów, np. niewywiązania się Zarządu z obowiązku spełnienia wymogów określonych w art. 83 ust. 13 u.s.m. I nie wiadomo, czy gdy Zarząd Spółdzielni nie przygotuje takiej wersji uchwały, która uwzględnia poprawki zgłoszone w odpowiednim terminie przez członków, mogą uchwałę poprawić na zgromadzeniu sami członkowie ani czy za niewywiązanie się z określonych omówionymi przepisami obowiązków grożą Zarządowi jakieś kary, ani jakie by to mogły być kary (por. komentarz do art. 81, art. 82, art. 83 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, Bończak-Kucharczyk E., LEX 2013, stan prawny: 2012-09-30). Niemniej, zaproponowany porządek obrad (po uzupełnieniu) nie obejmował ani podjęcia uchwał w przedmiocie odwoływania i powoływania członków Rady Nadzorczej, ani w przedmiocie odrzucenia uchwały co do odwołania członka Rady Nadzorczej Mariusza K., co oznacza, że Walne Zgromadzenie pozwanej nie miało prawa podejmować uchwał w tym przedmiocie, a mogło się ograniczyć tylko do rozpoznania zgłoszonych żądań w tym zakresie.
Nie ma przy tym racji strona pozwana, że nie podejmuje się uchwał w przedmiocie odwołania członka Rady Nadzorczej. Sąd podziela tu stanowisko zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 22 października 2009r. (IACa 387/09, M.Spół. 2009/6/28-30). Jak wynika z treści uzasadnienia tego wyroku, „charakter prawny uchwał podejmowanych, przez kolektywne organy korporacyjnych osób prawnych nie jest jednoznacznie oceniany w nauce prawa cywilnego. Najszerzej upowszechnia się pogląd, że nie da się tej kwestii rozstrzygnąć globalnie, trzeba bowiem uwzględnić różne rodzaje uchwał stosownie do reguł wyznaczających ich podstawę prawną (por. Z. Radwański, [w:] System prawa cywilnego, T. 2, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2002). Oceniając charakter prawny uchwał Walnego Zgromadzenia Spółdzielni M. Gersdorf i J. Ignatowicz podzielili je na pięć rodzajów w zależności od materii której dana uchwała dotyczy i jej celu (por. M Gersdorf i J. Ignatowicz „Prawo Spółdzielcze – komentarz” Wydawnictwo Prawnicze i Spółdzielcze, Warszawa 1985, s. 99 -100). Uchwały dotyczące wyboru, odwołania członków Rady Nadzorczej zaliczono do uchwał wywołujących wprost zmiany w stosunkach prawnych bez potrzeby wyrażania woli przez jeszcze inny organ Spółdzielni, a w związku z tym uznano je za czynności prawne sensu stricte. Stanowią one oświadczanie woli Spółdzielni. Z kolei uznanie uchwały Walnego Zgromadzenia za czynność prawną ma doniosłe skutki, zważywszy, iż pozwala na ocenę uchwały pod kątem jej ważności, jak i istnienia. W doktrynie i judykaturze stanowisko dopuszczające rozróżnienie między czynnością prawną bezwzględnie nieważną a czynnością prawną nieistniejącą jest powszechnie akceptowane i utrwalone”.
W sprawie tej sąd oceniał istnienie uchwały o powołaniu członków Rady Nadzorczej i stwierdził, w okolicznościach tam występujących, że podjęcie uchwały wiąże się z aktem głosowania nad nią. Głosowanie polega na złożeniu głosów (wyrażenia woli) adresowanych do komisji skrutacyjnej, która oblicza głosy i stwierdza czy zostały spełnione przesłanki wymagane dla dojścia uchwały do skutku. Suma oświadczeń woli głosujących składa się na oświadczenie woli kolektywnego organu korporacyjnej, osoby prawnej. Dopiero wówczas uchwała jest podjęta. Sąd ten wyraźnie stwierdził, że dokonany przez Walne Zgromadzenie wybór członków Rady Nadzorczej pozwanej zaktualizował się w momencie ustalenia wyników głosowania (wyborów) i podania go do wiadomości poprzez odczytanie protokołu pracy komisji skrutacyjnej zliczającej ilość oddanych głosów na poszczególnych kandydatów. Akt woli Walnego Zgromadzenia jakim był wybór członków rady nadzorczej nie został spisany pod tytułem: „uchwała” jednak uchwałą był.
Powyższe wskazuje, że przeprowadzenie wyborów do organów Spółdzielni według procedur przewidzianych w art. 35 §2 prawa spółdzielczego (w głosowaniu tajnym) nie wyklucza podjęcia w tym przedmiocie uchwały; wręcz przeciwnie – regulacje prawa spółdzielczego z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych wzajemnie się uzupełniają; art. 35§2 prawa spółdzielczego wskazuje jedynie w jaki sposób należy przeprowadzić wybory do organów spółdzielni natomiast art. 83 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych reguluje, kiedy uchwałę uważa się za podjętą. Tożsamą zasadę należy stosować przy podejmowaniu uchwały o odwołaniu członków Rady Nadzorczej. Sąd uważa zatem, że Zarząd pozwanej Spółdzielni, zamierzając odrzucić projekt uchwały o odwołaniu członka Rady Nadzorczej, powinien był zawrzeć w porządku obrad punkt dotyczący rozpatrzenia projektu uchwały w przedmiocie odwołania członka Rady Nadzorczej Mariusza K. i w tym zakresie, przygotować ją formalnie do głosowania – poprzez sporządzenie kart do głosowania a następnie przeprowadzić głosowanie tajne (art. 35 §2 prawa spółdzielczego). Skoro bowiem pozwana Spółdzielnia powołuje się na fakt, że wyboru członków Rady Nadzorczej dokonuje się przez przeprowadzenie tajnego głosowania i wyniki decydują o składzie tego organu, to nic nie stało na przeszkodzie przeprowadzenia tajnego głosowania, co do odwołania Mariusza K..
Jak już wyżej wskazano, Zarząd nie powinien był domyślać się intencji członków Spółdzielni, tym bardziej, że czym innym jest złożenie projektu uchwały, a czym innym składanie wniosków i żądań mających być omówionymi na Walnym Zgromadzeniu. Skoro jednak zapis porządku obrad został sformułowany tak a nie inaczej, to powinien być jasny i nie budzić wątpliwości. Jeśli więc Zarząd potraktował projekt uchwały o odwołaniu członka Rady Nadzorczej jako „żądanie zamieszczenia tej sprawy w porządku obrad” to powinien poddać go głosowaniu czy omówieniu w tym konkretnym przedmiocie – co zresztą uczynił i na tym zakończyć obradowanie w tym temacie. Podejmowanie dodatkowo uchwały o odrzuceniu uchwały członków w sprawie odwołania członka RN, wobec „załatwienia” tej kwestii w odrębnym trybie, było bezprzedmiotowe, a nadto doprowadziło do podjęcia uchwały wypaczającej sens żądania spółdzielców, jak również nie wskazanej w porządku obrad.
Skoro więc przepis art. 83 ust. 7 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, wyraża zasadę, że uchwały mogą zapadać tylko w sprawach, które są objęte porządkiem obrad, to rozszerzenie porządku obrad i podjęcie uchwały w sprawie, o której porządek obrad nie został uzupełniony, stanowi naruszenie tego bezwzględnie obowiązującego przepisu. Zasadę powyższą zawierały także wcześniejsze ustawy regulujące sprawy spółdzielczości w tym ustawa z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach oraz ustawa z dnia 16 września 1982 r. prawo spółdzielcze, a także ustawa z 1920 r. o spółdzielniach. Zasada ta w polskim ustawodawstwie jest więc utrwalona i od szeregu lat niezmienna.
Zgodnie z przepisem art. 42 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. prawo spółdzielcze uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna. W konsekwencji uznać należało, że podjęta w dniu 24 czerwca 2013 r. przez Walne Zgromadzenie uchwała nr 12/2013 w przedmiocie odrzucenia uchwały członków Spółdzielni co do odwołania z Rady Nadzorczej Mariusza K., jako sprzeczna z bezwzględnie obowiązującym przepisem, zakazującym podejmowania uchwał w sprawach nie objętych porządkiem obrad, o którym członkowie zostali powiadomieni, jest nieważna. Przy czym nieważność ta ma charakter bezwzględny ze skutkiem od chwili podjęcia uchwały.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku, uznając, że wobec stwierdzenia nieważności tej uchwały bezprzedmiotowe stało się żądanie ewentualne – jej uchylenia.
Powodowie domagali się również ustalenia nieistnienia albo ustalenia nieważności, ewentualnie uchylenia uchwały Walnego Zgromadzenia członków Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie odbytego w 6 częściach w dniach od 17 czerwca 2013r. do 24 czerwca 2013r. w sprawie wyboru do Rady Nadzorczej.
W świetle art. 42 ustawy z dnia 16 września 1982 r. prawo spółdzielcze, zaskarżenie uchwał jest możliwe za pomocą trzech odrębnych środków prawnych – powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały, powództwa o uchylenie uchwały oraz powództwa o ustalenie nieistnienia uchwały, przy czym zasadność skorzystania z każdego z tych środków wymaga spełnienia odmiennych przesłanek. W przypadku żądania stwierdzenia nieważności uchwały jest to sprzeczność z ustawą (art. 42 § 2 prawa spółdzielczego), w przypadku żądania uchylenia uchwały jest to sprzeczność z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godzenie w interesy spółdzielni albo pokrzywdzenie członka spółdzielni (art. 42 § 3 prawa spółdzielczego). Z kolei w przypadku żądania ustalenia nieistnienia uchwały na podstawie art. 42 § 9 prawa spółdzielczego w związku z art. 189 k.p.c. – jak wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego – chodzi o tak rażące uchybienia w procesie podjęcia uchwały, że wykluczona jest możliwość stwierdzenia, że powołane organy wyraziły swa wolę w danym przedmiocie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2013 r., I ACa 1562/12, LEX nr 1339408). Powództwo oparte na tym ostatnim przepisie wymaga dla swej skuteczności wykazania interesu prawnego w żądaniu ustalenia.
Rada Nadzorcza jest jednym z organów dzierżących szerokie spektrum uprawnień, zasadzających się zarówno na kontroli, ale również zarządzaniu i reprezentacji Spółdzielni. Skoro powodowie są członkami Spółdzielni, są również bezpośrednio zainteresowani tym, jakie konkretnie osoby będą wchodzić w skład rzeczonego organu. Dotyczy to bowiem bezpośrednio ich sytuacji prawnej. To, że powodowie brali czynny udział w posiedzeniach Walnego Zgromadzenia, na którym przyjęto zaskarżoną uchwałę, w żadnym razie nie pozbawia ich interesu prawnego w dochodzeniu roszczenia o stwierdzenie nieważności tej uchwały, a także ustalenia jej nieistnienia, tym bardziej, że już w trakcie odbywanego częściowo Walnego Zgromadzenia, kwestionowali oni zaproponowany przez pozwaną Spółdzielnię sposób przeprowadzenia głosowania na członków Rady Nadzorczej. Wystąpienie na drogę sądową jest uprawnieniem członków Spółdzielni, które nie może doznawać swoistego „wyczerpania” przez sam udział w Walnym Zgromadzeniu. Tym samym powodowie posiadają interes prawny w dochodzeniu przedmiotowego roszczenia, posiadają zatem legitymację procesową czynną.
Powodowie zgłosili szereg zarzutów w stosunku do tej uchwały, które można by było podzielić na te, które dotyczą jej nieistnienia, nieważności, a następnie te, które prowadziłyby do jej uchylenia. Sąd uznał, że pierwszeństwo mają kwestie, które mogą prowadzić najpierw do nieistnienia uchwały, gdyż brak faktycznego podjęcia uchwały będzie skutkował brakiem podstaw do badania zarzutów związanych z jej nieważnością.
W tym zakresie sąd musiał rozważyć, czy w sprawie zaszły takie okoliczności, które mogłyby skutkować jej nieistnieniem. Przykładowo należy wskazać, że uchwała jest nieistniejąca w szczególności wtedy, gdy posiedzenie „organu” zostało samorzutnie zwołane przez grupę członków bez zachowania wymaganej procedury, wyniki głosowania zostały sfałszowane, zastosowano przymus fizyczny wobec członków, uchwała została podjęta nie na serio, zaprotokołowano uchwałę bez podjęcia głosowania albo treść uchwały jest niezrozumiała i nie można ustalić jej sensu w drodze wykładni. W katalogu przyczyn nieistnienia uchwały bez wątpienia mieści się również sytuacja, gdy – zdaniem członka Spółdzielni – uchwała została podjęta przez organ nieistniejący (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2013 r., I CSK 382/12, LEX nr 1318295, Biul. SN 2013/6/10).
Bezspornym jest, że Walne Zgromadzenie, na którym doszło do wyboru członków Rady Nadzorczej uchwałą 24 czerwca 2013r. zostało zwołane przez Zarząd, czyli organ uprawniony na podstawie art. 83 ust. 3 u.s.m.. Odbyło się ono w 6 częściach, tj. od 17 do 24 czerwca 2013r., stosownie do brzmienia art. 83 ust. 1 u.s.m., który dopuszcza przeprowadzenie Walnego Zgromadzenia członków Spółdzielni w częściach. Powyższe podyktowane jest nade wszytko dążeniem do zapewnienia każdemu członkowi faktycznej możliwości uczestniczenia w Walnym Zgromadzeniu (realizacja zasady demokracji bezpośredniej), przy jednoczesnym uwzględnieniu kwestii praktycznych sprowadzających się do zapewnienia warunków lokalowych do przeprowadzenia głosowania oraz wcześniej dyskusji nad zagadnieniami stanowiącymi przedmiot owego głosowania. Nie zmienia to faktu, że nadal w każdej Spółdzielni występuje jeden organ w postaci Walnego Zgromadzenia, do którego podstawowych zadań należy podejmowanie uchwał w kwestiach dotyczących spraw Spółdzielni, w tym również wybór członków Rady Nadzorczej. Dalej art. 83 ust. 9 zd. l u.s.m. wskazuje, że uchwałę uważa się za podjętą, jeżeli była poddana pod głosowanie wszystkich części Walnego Zgromadzenia, a za uchwałą opowiedziała się wymagana w ustawie lub statucie większość ogólnej liczby członków uczestniczących w Walnym Zgromadzeniu. Oznacza to że przedmiotem głosowania na każdej z części Walnego Zgromadzenia winna być tożsama treść uchwały.
Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez strony oraz zeznań przesłuchanych świadków, a także z przesłuchania strony pozwanej, na Walnym Zgromadzeniu, jakie odbyło się w dniach 17-24 czerwca 2013r., projekt uchwały dotyczący wyboru członków Rady Nadzorczej na każdej części Walnego Zgromadzenia był tożsamy, wymieniał wszystkich kandydatów zgłoszonych i spełniających warunki ustawowe do ubiegania się o pełnienie funkcji członka Rady Nadzorczej, a każdy ze spółdzielców biorących udział w głosowaniu tajnym miał możliwość zagłosowania na 8 kandydatów, których popierał i którzy, jego zdaniem, powinni pełnić funkcję członka Rady Nadzorczej. W tym zakresie uchwała spełniała podstawowe wymogi. Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie zarzut strony powodowej, w zakresie, w jakim wskazywano, że pozwana Spółdzielnia nie wskazała, że podjęto uchwałę w przedmiocie powołania członków Rady Nadzorczej, nie zredagowano jej odrębnie, nie nadano jej numeru, a została ona jedynie odnotowana w protokole Walnego Zgromadzenia i protokołach Komisji Mandatowo – Skrutacyjnej. Sąd, powołując się na argumenty wskazane wyżej, ponownie przypomina, że brak „nazwania” uchwały – uchwałą, nie pozbawia oświadczenia woli Walnego Zgromadzenia charakteru uchwały. Nie jest przy tym konieczne nadawanie tej uchwale numeru, czy nazywanie jej w jakikolwiek sformalizowany sposób, czy też zapisanie jej w dokumencie. Wystarczającym jest spełnienie wymagań dotyczących sposobu podjęcia uchwały. Podjęcie uchwały wiąże się bowiem z aktem głosowania nad nią. Głosowanie polega na złożeniu głosów (wyrażenia woli) adresowanych do komisji skrutacyjnej, która oblicza głosy i stwierdza czy zostały spełnione przesłanki wymagane dla dojścia uchwały do skutku. Suma oświadczeń woli głosujących składa się na oświadczenie woli kolektywnego organu korporacyjnej, osoby prawnej. Dopiero wówczas uchwała jest podjęta (tak: Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 22 października 2009r. (IACa 387/09, M.Spół. 2009/6/28-30).
Za podjęciem uchwały głosowała też odpowiednia ilość członków, natomiast to, że ostatecznie nie wszyscy kandydaci, którzy według komisji mandatowo – skrutacyjnej weszli do Rady Nadzorczej, otrzymali przewidzianą w ustawie większość głosów, okazał się być okolicznością istotną z punktu widzenia ważności tejże uchwały. Bez wątpienia jednak, brak było takich okoliczności, które miałyby świadczyć o nieistnieniu zaskarżonej uchwały.
Odnosząc się natomiast do konkretnych zarzutów, które mają wpływ na ustalenie nieważności zaskarżonej uchwały, sąd przyjął, że w istocie doszło do naruszenia trzech przepisów ustawy, które stwierdzeniem nieważności tejże uchwały, musiały skutkować.
Sąd zważył w tym zakresie, że jak wynika z treści art. 83 ust. 1 zd. 2 u.s.m., Rada Nadzorcza ustala zasady zaliczania członków do poszczególnych części Walnego Zgromadzenia z tym, że nie można zaliczyć członków uprawnionych do lokali znajdujących się w obrębie jednej nieruchomości do różnych części Walnego Zgromadzenia. Jest to jedyny zakaz wypływający z ustawy., który dotyczy sposobu głosowania na Walnym Zgromadzeniu. W pozostałym zakresie zasadnicze znaczenie mają przepisy:
 art. 5 §1 ust. 6 i 7 prawa spółdzielczego, według których, Statut spółdzielni powinien określać zasady zwoływania Walnych Zgromadzeń, obradowania na nich i podejmowania uchwał oraz zasady i tryb wyboru oraz odwoływania członków organów Spółdzielni;
 art. 41§ 1 i §2 prawa spółdzielczego, gdzie wskazano, że Walne Zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych porządkiem obrad podanych do wiadomości członków w terminach i w sposób określonych w Statucie a uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania, chyba że ustawa lub statut stanowią inaczej;
 art. 83 ust. 7 u.s.m., zgodnie z którym Walne Zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych porządkiem obrad podanym do wiadomości członków w terminach i w sposób określony w ustawie;
 art. 83 ust. 7 u.s.m., według którego uchwałę uważa się za podjętą, jeżeli była poddana pod głosowanie wszystkich części Walnego Zgromadzenia, a za uchwałą opowiedziała się wymagana w ustawie lub Statucie większość ogólnej liczby członków uczestniczących w Walnym Zgromadzeniu.
Powyższe przepisy w sposób wyczerpujący regulują materię dotyczącą uchwał Walnego Zgromadzenia, która nie może być w sposób odmienny ujęta w aktach wewnętrznych Spółdzielni, w tym Statucie czy Regulaminie. Natomiast art. 5 §1 ust. 6 i 7 prawa spółdzielczego w sposób wyraźny daje prawo Spółdzielni do uregulowania w Statucie wskazanego tam zakresu spraw. Niewątpliwie jednak, nie jest możliwym, odmienne od ustawy, uregulowanie zasad zaliczania członków do poszczególnych części Walnego Zgromadzenia, na co wskazuje art. 83 ust. 1 zd. 2 u.s.m.. Zapis ten został zresztą powtórzony w Statucie pozwanej Spółdzielni, w § 101 ust. 6. Tymczasem z zawiadomienia o Walnym Zgromadzeniu z 22 maja 2013r. (k. 11), a w szczególności z podziału nieruchomości (lokali mieszkalnych i użytkowych) wynika, że lokal położony przy ul. Bosmańskiej 29d został zaliczony do III i IV części Walnego Zgromadzenia, co ewidentnie narusza powołany wyżej przepis. Co prawda pozwana Spółdzielnia wskazała, że zapis ten okazał się omyłkowy, a nadto, że nie miał wpływu na wynik głosowania, podkreślenia wymaga jednak okoliczność, że treść art. 42 §2 ustawy prawo spółdzielcze nie uzależnia ważności uchwały od tego, czy naruszenie przepisu ustawy miało wpływ na podjęcie uchwały, czy nie. Uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna i nie ma znaczenia, czy sprzeczność ta wynika z drobnego uchybienia, czy jest rażąca.
Podobnie sąd ocenił naruszenie przez pozwaną Spółdzielnię art. 36 § 7 prawa spółdzielczego, zgodnie z którym członek Spółdzielni podczas Walnego Zgromadzenia ma prawo korzystania na własny koszt z pomocy prawnej lub pomocy eksperta. Osoby, z których pomocy korzysta członek, nie są uprawnione do zabierania głosu.
Przepis ten, w znowelizowanym brzmieniu, upoważnia spółdzielcę do wzięcia udziału w Walnym Zgromadzeniu w towarzystwie eksperta lub osoby zapewniającej pomoc prawną. Przepis rozstrzyga jednocześnie, iż dzieje się to w pełni na koszt członka [ewentualny zwrot kosztów, jeśli z pomocą eksperta spółdzielcy udało się wykazać nieprawidłowości w spółdzielni (na wzór art. 226 § 3 k.s.h.), może nastąpić jedynie, jeśli przewiduje to statut]. W braku ograniczeń w ustawie, eksperci towarzyszący spółdzielcy nie muszą posiadać określonych kwalifikacji czy uprawnień potwierdzonych w szczególny sposób. Oznacza to, iż nie można sprzeciwić się wprowadzeniu na Walne Zgromadzenie tych osób kwestionując ich formalne uprawnienia, kwalifikacje, wiedzę merytoryczną [w szczególności określenie „korzystanie z pomocy prawnej” nie jest wystarczająco jednoznaczne, aby żądać od osób towarzyszących statusu adwokata czy radcy prawnego jako osób uprawnionych do świadczenia pomocy prawnej. Nawet gdyby jednak ograniczyć w ten sposób zakres przepisu w części dotyczącej pomocy prawnej, osoby nieposiadające tego statusu mogą towarzyszyć spółdzielcy w charakterze „ekspertów”]. Eksperci towarzyszący spółdzielcy nie tylko nie mogą głosować zamiast spółdzielcy, lecz nie są uprawnieni nawet do zabierania głosu na zgromadzeniu. Członek spółdzielni może zatem jedynie naradzać się z nimi podczas zgromadzenia (Komentarz do zmiany art. 36 ustawy – Prawo spółdzielcze wprowadzonej przez Dz.U. z 2005 r. Nr 122 poz. 1024, Korus K., LEX/el. 2005, stan prawny: 2005-06-01).
Strona pozwana nie kwestionowała faktu, że na Walnym Zgromadzeniu, jakie odbyło się w dniach 17-24 czerwca 2013r. niektórzy członkowie Spółdzielni, zamierzali wejść na salę obrad wraz z ekspertami. Dotyczyło to w szczególności powodów. Bezspornym także był fakt, że Prezes pozwanej, Stanisław G., nie wyraził zgody na udział ekspertów w Walnym Zgromadzeniu. Przesłuchiwany w charakterze strony wyraźnie stwierdził, że: „Pan Z. chciał zaproponować eksperta, wymienił osobę, którą proponuje”. Prezes Spółdzielni Stanisław G. zapytał czy ta osoba ma wykształcenie prawnicze i wobec odpowiedzi negatywnej, poinformował członka Spółdzielni, że taka osoba nie może być ekspertem (k. 610). Nadto, w swoich zeznaniach podał, że eksperci w 2013r. byli problemem marginalnym – chodziło o 3,4,5 osób.
Sąd zważył, że brak było podstaw do odmawiania członkom Spółdzielni udziału ekspertów w Walnym Zgromadzeniu. I tu z kolei ponownie nie ma znaczenia, czy udział tych osób miał wpływ na wynik głosowania nad uchwałą o wyborze członków Rady Nadzorczej, czy nie. Pozwana Spółdzielnia nie kwestionowała, że członkowie Spółdzielni zgłaszali chęć skorzystania z tego rodzaju pomocy podczas Walnego Zgromadzenia i że nie wyrażała zgody na dopuszczenie do udziału w Walnym Zgromadzeniu zaproponowanych przez członków osób. Tłumaczenie, że traktowano ekspertów jako pełnomocników, czy brak ich wykształcenia lub przygotowania prawniczego, nie mogło zostać uwzględnione, gdyż Spółdzielnia, po pierwsze nie ma prawa samowolnie zmieniać charakteru, w jakim uczestniczyć miały osoby zgłoszone przez członków Spółdzielni podczas Walnego Zgromadzenia, a po drugie – nie ma kompetencji do oceny, czy dana osoba może być ekspertem, czy nie. Skoro przepis ustawy daje członkom Spółdzielni prawo do bezwarunkowego skorzystania z tego rodzaju doradcy, to Spółdzielnia nie może tego prawa samowolnie ograniczać, czy odbierać. Skoro, przy podejmowaniu uchwały o wyborze członków Rady Nadzorczej na Walnym Zgromadzeniu, naruszyła bezwzględnie obowiązujący przepis ustawy, to taka uchwała musiała zostać uznana za nieważną.
Trzecim zarzutem, który okazał się uzasadniony a skutkujący, już tylko w części, nieważnością zaskarżonej uchwały, okazał się zarzut dotyczący błędnie przyjętej zasady zliczenia głosów niezbędnych do uzyskania mandatu członka Rady Nadzorczej.
W tej mierze przytoczyć należy treść art. 41§ 2 ustawy prawo spółdzielcze, zgodnie z którym uchwały Walnego Zgromadzenia podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania, chyba że ustawa lub Statut stanowią inaczej. Z kolei, zgodnie z art. 83 ust. 9 u.s.m., uchwałę uważa się za podjętą, jeżeli była poddana pod głosowanie wszystkich części Walnego Zgromadzenia, a za uchwałą opowiedziała się wymagana w ustawie lub statucie większość ogólnej liczby członków uczestniczących w Walnym Zgromadzeniu. Jednakże w sprawach likwidacji spółdzielni, przeznaczenia majątku pozostałego po zaspokojeniu zobowiązań likwidowanej spółdzielni, zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej do podjęcia uchwały konieczne jest aby w posiedzeniach wszystkich części Walnego Zgromadzenia, na których uchwała była poddana pod głosowanie, uczestniczyła łącznie co najmniej połowa ogólnej liczby uprawnionych do głosowania, chyba, że Statut stanowi inaczej.
Podobna zasada została wyrażona również w Statucie pozwanej Spółdzielni (k. 46-46v.). I tak w §106 ust. 4 wskazano, że Walne Zgromadzenie podejmuje uchwały zwykłą większością głosów, o ile ustawa lub statut nie stanowią inaczej. Większość kwalifikowana jest również przewidziana:
1) 2/3 głosów – dla podjęcia uchwały o zmianie Statutu Spółdzielni;
2) 2/3 głosów – dla podjęcia uchwały w sprawie odwołania członka Rady Nadzorczej;
3) 2/3 głosów dla podjęcia uchwały w sprawie połączenia Spółdzielni;
4) ¾ głosów dla podjęcia uchwały w sprawie likwidacji Spółdzielni.
Ust. 5 zdanie 1 Statutu brzmi, że uchwałę uważa się za podjętą, jeżeli była poddana pod głosowanie Walnego Zgromadzenia, a za uchwałą wypowiedziała się wymagana w ustawie lub Statucie większość ogólnej liczny członków uczestniczących w Walnym Zgromadzeniu.
Treść wskazanych regulacji nie budzi zatem wątpliwości, przez co można stwierdzić, że sposób głosowania nad uchwałami Walnego Zgromadzenia uregulowany jest albo w ustawie, albo w Statucie i tylko te dwa akty mogą tę kwestię przesądzać. Niemniej w Regulaminie Walnego Zgromadzenia pozwanej Spółdzielni (k. 56-56v.), również zawarto zapis §13 ust. 2, według którego uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów oddanych za i przeciw chyba, że ustawa lub statut wymagają kwalifikowanej większości głosów. Uzupełnieniem tej regulacji jest §15 ust. 6 – do Rady Nadzorczej wchodzą kandydaci, którzy w ostatecznym podsumowaniu wyników wszystkich głosowań otrzymali kolejno największą ilość głosów.
Powyższa regulacja wskazuje zatem, że mandat członka Rady Nadzorczej uzyskiwał ten kandydat, za którym głosowała zwykła większość (50 + 1) członków biorących udział w Walnym Zgromadzeniu i który uzyskał największą ilość głosów, a w przypadku kilku kandydatów, ci którzy uzyskali kolejno największą ilość głosów. Tymczasem, według komisji mandatowo – skrutacyjnej, do Rady Nadzorczej weszli ci kandydaci, na których głosowało najwięcej członków Spółdzielni, bez względu na to, czy uzyskali zwykłą większość.
Według wyników głosowania, zgodnie z protokołami komisji mandatowo – skrutacyjnej, do Rady Nadzorczej weszli:
Dla osiedla „Na Skarpie” –
1. Ch. Katarzyna z łączą ilością głosów 231;
2. T. Teresa z łączą ilością głosów 225;
3. L. Teresa z łączą ilością głosów 222;
4. G. Edmund z łączą ilością głosów 207;
5. S. Marianna z łączą ilością głosów 202.
Dla osiedla „Morskie i Rzemieślnicze”
1. R. Janusz z łączą ilością głosów 293;
2. W. Krystyna z łączą ilością głosów 280;
3. C. Krystyna z łączą ilością głosów 282.
Według protokołów komisji mandatowo – skrutacyjnej i Walnego Zgromadzenia, łącznie oddano na Walnym Zgromadzeniu ważnych głosów 460. Aby zatem uzyskać mandat członka Rady Nadzorczej, kandydat musiał otrzymać minimalnie 231 głosów (460/2 + 1). Stąd według obliczeń komisji mandatowo – skrutacyjnej do Rady Nadzorczej mogli wejść kandydaci – Ch. Katarzyna (osiedle „Na Skarpie”) oraz K., R. Janusz i W. Krystyna (osiedle „Morskie i Rzemieślnicze”).
Sąd, celem zweryfikowania wyników głosowania, dokonał ponownego wyliczenia oddanych głosów. W konsekwencji uzyskał wyniki, które nieco różniły się od wyników komisji mandatowo – skrutacyjnej z uwagi na ustalenie przez sąd, że w rzeczywistości było więcej, aniżeli wyliczyła to komisja, głosów nieważnych.
Również obie strony postępowania dokonały zliczenia wszystkich głosów, z tym, że strona pozwana – podobnie jak sąd – dokonała szczegółowego wyliczenia głosów uzyskanych przez poszczególnych kandydatów. Wyniki strony pozwanej niewiele różniły się od wyników sądu. Według strony pozwanej, Ch.Katarzyna otrzymała łączą ilością głosów 220, T. Teresa – 218, L. Teresa – 212, G. Edmund 195, S. Marianna – 193 (osiedle „Na Skarpie”), a nadto R. Janusz – 273, W. Krystyna – 262 i C. Krystyna – 266 (osiedle „Morskie i Rzemieślnicze”). Z niewielkimi różnicami, została przez sąd, stronę pozwaną i powodową ustalona też liczba głosów nieważnych – na I części Walnego Zgromadzenia – 0 głosów nieważnych, na II części – 16, na III części – 3, na IV części – 4, na V części – 12 według sądu i strony pozwanej, a 10 według strony powodowej i na VI części 7. Według strony powodowej na VI części WZ było 8 głosów nieważnych. Można zatem uznać, że strony były raczej zgodne co do ilości oddanych ważnie głosów, których w I części Walnego Zgromadzenia było 14, w II części – 78, w III części 58, w IV części 50, w V części – 106 i w VI części 134. Sumując zatem wszystkie ważnie oddane głosy, według sądu, uzyskano liczbę 440 głosów. Aby zatem doszło do podjęcia uchwały w zakresie wyboru członków do Rady Nadzorczej, każdy z kandydatów musiałby uzyskać co najmniej 221 głosów. Tymczasem, tylko jeden kandydat z osiedla „Na Skarpie” tyle głosów uzyskał (według wyliczeń sądu) – Ch.Katarzyna, a z osiedla „Morskie i Rzemieślnicze” – Krystyna C., R. Janusz i W. Krystyna i tylko oni mogli wejść do Rady Nadzorczej. Podjęcie zatem uchwały z 24 czerwca 2013r. z naruszeniem zasad głosowania określonych w ustawie, musiało powodować jej nieważność.
Jako ostatni zarzut, który mógł mieć wpływ na nieważność uchwały, sąd potraktował zarzut dotyczący trzeciej kadencji funkcji członków Rady Nadzorczej Jerzego M. Janusza R. i Edmunda G.
Regulację dotyczącą tej kwestii zawiera art. 45 §4 prawa spółdzielczego w związku z §113 ust. 2 i 3 Statutu pozwanej Spółdzielni oraz art. 82 ust. 3 i 4 u.s.m. . Według ich brzmienia, co dwa lata następuje wymiana części składu Rady Nadzorczej, tj. tych członków Rady, którym skończyła się trzyletnia kadencja (§113 ust. 2). Ustęp 3 tego przepisu mówi natomiast, że nie można być członkiem Rady Nadzorczej dłużej niż przez dwie kolejne kadencje Rady Nadzorczej.
W tym miejscu wspomnieć należy, że powodowie zarzucili także naruszenie §111 ust. 1 Statutu Spółdzielni w zw. z §113 ust. 2 tego Statutu, według których Rada Nadzorcza składa się z 15 członków wybranych spośród członków Spółdzielni na okres trzech lat i co dwa lata następuje wymiana części składu Rady Nadzorczej, tj. tych członków Rady, którym skończyła się trzyletnia kadencja. Według powodów, uchwała wprowadzająca procedurę częściowego wyboru członków spółdzielni KSM Na Skarpie winna być uznana za nieważną, gdyż zapisy powodują szereg nieprawidłowości m.in. brak jednoznacznego określenia początku działania Rady Nadzorczej, określenie okresu między kadencjami, itd.. Ich zdaniem, wybory częściowe nie powinny mieć miejsca. Sąd zważył, że przedmiotem sporu było ustalenie nieistnienia, ustalenie nieważności bądź uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia o wyborze członków Rady Nadzorczej, a nie ustalenie ważności zapisów statutu Spółdzielni. Stąd powoływanie się obecnie przez powodów na nieważność uchwały, która skutkuje częściowymi wyborami do Rady Nadzorczej – która to procedura jest zgodna z zapisami Statutu – nie może zostać uwzględnione. Zresztą, również te argumenty, które odwołują się do trudności w określeniu początku działania Rady Nadzorczej są chybione, albowiem strona pozwana, w piśmie procesowym z 5 listopada 2014r. (k. 599-606) wyraźnie wyjaśniła, że w 2013r. trzyletnią kadencję w Radzie Nadzorczej zakończyło 8 członków Rady Nadzorczej, stąd 8 miejsc w tym organie Spółdzielni było wolnych na kadencję 2013-2016. Pozostałym 7 osobom kadencja kończy się w 2015r. Jak zatem widać, pozwana Spółdzielnia nie ma problemu z określeniem rozpoczęcia i zakończenia kadencji poszczególnych członków Rady Nadzorczej.
Jeśli natomiast chodzi o trzyletnią kadencję wskazanych wyżej osób, strona pozwana słusznie wskazuje, że zasiadają oni w Radzie Nadzorczej drugą a nie trzecią kadencję. Co do zagadnienia, jaka data jest właściwa do obliczania początku biegu kadencji, o których mowa w art. 82 ust. 3 u.s.m. – czy jako pierwszą kadencję należy liczyć kadencję, która rozpoczęła bieg po wejściu w życie ustawy nowelizującej (ustawy z 14 czerwca 2007r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw – (Dz. U. Nr 125, poz. 873 ze zm.), tj. 31 lipca 2007 r., czy też jest to kadencja, która rozpoczęła się przed tą datą, a więc czy dla obliczenia ilości kadencji, o których mowa w tym przepisie należy brać pod uwagę dotychczasowy staż członka rady nadzorczej również przed dniem 31 lipca 2007 r., wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 26 września 2013r. (II CSK 716/12, LEX nr 1408411). Wskazał on między innymi, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lipca 2009 r., K 64/07, który stwierdził o niezgodności art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej z Konstytucją RP, że skutkiem tego orzeczenia było wyeliminowanie z obrotu prawnego tego przepisu. Obecnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważa pogląd o skuteczności ex tunc wyroków Trybunału Konstytucyjnego (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r., III CZP 99/06, OSNC 2007, Nr 6, poz. 79, wyrok z dnia 20 kwietnia 2011 r., I CSK 410/10, OSNC 2012/1/14 i orzeczenia w nim powołane). Utrata mocy obowiązującej art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej z powodu jego niezgodności z Konstytucją oznacza, że nie może być on stosowany poczynając od daty jego uchwalenia. W konsekwencji ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów intertemporalnych w zakresie sposobu obliczania ilości kadencji Rady Nadzorczej, o których mowa w art. 82 ust. 3 u.s.m.. Ponieważ przepis ten wszedł w życie z dniem 31 lipca 2007r., może wywierać skutki prawne jedynie od tej daty i ograniczać dopuszczalną liczbę kadencji wyłącznie na przyszłość. Pierwszą kadencją będzie zatem albo kadencja Rady Nadzorczej będąca w toku w dniu 31 lipca 2007 r., albo kadencja, która rozpoczęła bieg po tej dacie. Nie ma natomiast żadnych podstaw, by ilość kadencji obliczać w sposób tożsamy z uregulowaniem zawartym w niekonstytucyjnym art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej.
Odnośnie Jerzego Millera, który został wybrany na drugą kadencję do Rady Nadzorczej na lata 2012 – 2015 stwierdzić należy, że ten wybór nie dotyczy zaskarżonej uchwały, stąd w ogóle nie powinien być w niniejszym postępowaniu badany. Natomiast, jak wynika z twierdzeń powodów (vide: pismo strony powodowej z 23 lipca 2014r. k. 555), Janusz R. i Edmund G. zostali wybrani do Rady Nadzorczej na trzecią kadencję a nie na drugą, ponieważ ich pierwsza kadencja przypadała na lata 2006 – 2010, druga na 2010 – 2013, a trzecia na lata 2013 – 2016. Z wyjaśnień strony pozwanej (por. pismo procesowe z 24 września 2014r. – załącznik do rozprawy k. 563-567) z kolei wynika, że Janusz R.i Edmund G., na pierwszą kadencję zostali wybrani w 2010r. na lata 2010-2013. Uwzględniając orzecznictwo Sądu Najwyższego w kwestii liczenia kadencji członków Rady Nadzorczej, należało przychylić się do stanowiska strony pozwanej, że wybór tych dwóch członków do Rady Nadzorczej, w 2013r. na lata 2013-2016, jest wyborem na drugą kadencję, a zatem zgodnie z powołanymi wyżej regulacjami prawnymi.
Niemniej, uznanie przez sąd sprzeczności zaskarżonej uchwały z wcześniej powołanymi przepisami ustawy spowodowało, iż uchwałę Walnego Zgromadzenia z 24 czerwca 2013r. o wyborze członków Rady Nadzorczej, należało uznać za nieważną, o czym orzeczono, jak w pkt. 2 wyroku.
Odnośnie pozostałych zarzutów strony powodowej sąd uznał, że nie posiadają one rangi sprzeczności z prawem, uznając jednak za zasadne wszechstronne rozważenie zarzutów strony powodowej, sąd odniósł się do nich w sposób bardzo ogólny.
Powodowie zarzucili, że obrady Walnego Zgromadzenia prowadzone były rzeczywiście przez radcę prawnego, zamiast przez przewodniczącego. Z protokołów Walnego Zgromadzenia jednoznacznie wynika, że dokonywano na każdej części wyboru przewodniczącego, który prowadził Walne Zgromadzenie, natomiast to, że radca prawny zabierał głos i wyjaśniał wątpliwości członków Spółdzielni lub tłumaczył określone kwestie lub informował o podstawie prawnej rozwiązań stosowanych podczas Walnego Zgromadzenia, nie oznacza, że je prowadził.
Chybiony okazał się także zarzut, co do niewłaściwego składu prezydium Walnego Zgromadzenia. Jak wynika ze Statutu pozwanej Spółdzielni, prezydium walnego zgromadzenia może być złożone z trzech osób (przewodniczący, sekretarz i asesor – §108 ust. 2 statutu k. 47). Natomiast art. 5 §1 pkt 6 ustawy prawo spółdzielcze wskazuje, że to Statut Spółdzielni powinien określać między innymi zasady zwoływania Walnych Zgromadzeń, obradowania na nich i podejmowania uchwał. To zatem Statut jest tym aktem, który przede wszystkim reguluje powyższą kwestię i to on ma pierwszeństwo przed innymi uregulowaniami. Jeśli istnieje sprzeczność regulacji niższego rzędu ze Statutem, to Statut powinien być brany pod uwagę w pierwszej kolejności. Zatem to, że ust. 3 §108 Statutu wskazuje, że szczegółowy tryb obradowania Walnego Zgromadzenia i podejmowania uchwał określa Regulamin obrad Walnego Zgromadzenia (k. 54-57), w którym z kolei w §7 ust. 2 wskazuje na czteroosobowy skład prezydium, to nie ma to wpływu na ważność Walnego Zgromadzenia, skoro trzyosobowy skład prezydium przewiduje akt wyższego rzędu. Inna sytuacja byłaby, gdyby Statut w ogóle nie określał składu Prezydium, a odwoływałby się w tej mierze do Regulaminu Walnego Zgromadzenia, który w sposób wyłączny określałby tę kwestię. W sprawie niniejszej nie zachodzi jednak taka sytuacja. Niemniej, nawet gdyby przyjąć, że skład prezydium Walnego Zgromadzenia był sprzeczny z Regulaminem (ale nadal nie ze Statutem), to okoliczność ta w istocie nie ma żadnego wpływu na wynik wyborów do Rady Nadzorczej.
Co do zarzutu dotyczącego rażącego uchybienia procedurze przy wyborze komisji mandatowo – skrutacyjnych, to z żadnego z protokołów tej komisji, nie wynikają nieprawidłowości w tym zakresie. Niewątpliwie jednak, z ustaleń sądu przeprowadzonych na podstawie zeznań przesłuchanych w sprawie świadków (Kazimierza Ł. i Włodzimierza K.), wynika, że na drugiej części Walnego Zgromadzenia 18 czerwca 2013r. to procedura tego wyboru wyglądała w ten sposób, że najpierw zgłoszono trzech kandydatów do komisji mandatowo – skrutacyjnej, a następnie „z sali” padły jeszcze dwa nazwiska. Przeprowadzono w pierwszej kolejności głosowanie na trzy pierwsze osoby, a po zakończeniu tego głosowania, na dwie kolejne, z tym, że radca prawny poinformowała członków, że ci, którzy głosowali na trzy pierwsze osoby, nie mogą oddawać już głosu na dwie pozostałe. Taki sposób wyjaśnienia głosowania z pewnością nie był prawidłowy. Sąd uznał jednak, że co do zasady komisja mandatowo – skrutacyjna była obecna na każdej części WZ i spełniła swoją rolę, zatem powyżej wskazana nieprawidłowość również nie miała wpływu ani na sposób podjęcia uchwały, ani na jej treść.
Powodowie podnieśli także zarzut błędnego liczenia głosów przez komisję mandatowo – skrutacyjną, co sąd częściowo już omówił powyżej. Faktem jest, że przy zliczaniu głosów trafiły się głosy nieważne, największa ilość takich głosów wystąpiła w II i V części Walnego Zgromadzenia. Nie zmieniły one jednak obrazy całokształtu wyników. Zarówno z zeznań świadków, jak i z przesłuchania stron wynika, że procedura oddawania głosów na karcie do głosowania była jasna i czytelna i oprócz informacji pisemnej, radca prawny wyjaśniał w jaki sposób należy głosować. To, że niektórzy spółdzielcy nie zrozumieli i oddali głos nieważny nie może stanowić zarzutu wobec pozwanej, która w sposób wystarczający wyjaśniła tę kwestię tym, którzy brakli udział w zebraniach cząstkowych. Zresztą, w przypadku każdego kandydata zdarzyło się, że oddano głos nieważny, co dodatkowo świadczy o tym, że ani powodowie, ani inni kandydaci, którzy kandydowali do Rady Nadzorczej, nie byli w tym zakresie szczególnie „pokrzywdzonymi”. Również sposób liczenia głosów przez komisję mandatowo-skrutacyjną okazał się, co do zasady prawidłowy. Jak już wcześniej sąd stwierdził, mimo błędnie zaliczonych, w niektórych częściach Walnego Zgromadzenia, głosów nieważnych, jako ważne, ogółem uzyskany pierwotnie wynik głosowania nie zmienił kolejności kandydatów, którzy otrzymali największą ilość głosów.
Sąd uznał także za nieuzasadnione zarzuty dotyczące konfliktu interesów pomiędzy zatrudnieniem w Urzędzie Miejskim kandydującej do Rady Nadzorczej Teresą L. a jej udziałem w Radzie Nadzorczej pozwanej Spółdzielni. Jak wynika z pisma Prezydenta Miasta Koszalina z 29 września 2014r. (k. 598), nie zachodzi sprzeczność interesów w realizacji obowiązków służbowych przez Teresę L.. Dodał, że spółdzielnia mieszkaniowa po zarejestrowaniu w Krajowym Rejestrze Sądowym posiada osobowość prawną, tak więc ponosi pełną odpowiedzialność za swoje działanie. Prezydent Miasta nie ma żadnych możliwości ingerowania w wewnętrzne sprawy innego podmiotu prawnego.
Jeśli natomiast chodzi o zarzuty dotyczące sposobu przeprowadzania prezentacji kandydatów podczas cząstkowych zebrań Walnego Zgromadzenia, to sąd wskazuje, że i w tym zakresie brak było jednoznacznych dowodów na potwierdzenie twierdzeń strony powodowej. Żaden ze świadków nie potwierdził okoliczności, jakoby przewodniczący, czy radca prawny przerywali przemówienia kandydatów, a jeśli tak było, to czy dotyczyło to poszczególnych kandydatów, czy wszystkich kandydatów, którzy na swoją wypowiedź mieli dwie minuty. Niewątpliwie na Walnym Zgromadzeniu atmosfera była dość burzliwa, zatem można przypuszczać, że dochodziło do nieporozumień, czy konfliktów. Jak wynika jednak z materiału dowodowego, procedura głosowania przebiegała bez zakłóceń, a wyniki głosowania i dość znaczna przewaga poszczególnych kandydatów na członków Rady Nadzorczej wskazują, że członkowie Spółdzielni mieli raczej sprecyzowane zdanie na temat kandydujących do Rady Nadzorczej.
O kosztach sąd orzekł w pkt. 3 wyroku na zasadzie art. 98 §1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialnością za wynik procesu. Powodowie wygrali sprawę, stąd pozwana zobowiązana jest do zwrotu na ich rzecz kosztów postępowania, jakie ponieśli. Na koszty te składa się opłata sądowa od pozwu w kwocie 400 zł.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *