Wyrok Sądu Okręgowego – Sygn. akt I C 42/15

Sygn. akt I C 42/15

W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 czerwca 2015 roku

Sąd Okręgowy w Koszalinie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:SSO Jacek Grześkowiak
Protokolant:sekr. sądowy   Marta Roicka
po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 roku w Koszalinie
na rozprawie sprawy
z powództwa:Anny T., Joanny K., Artura K.
przeciwko: Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie

o stwierdzenie nieważności uchwały

  1. ustala, iż uchwała nr 10/2010 z dnia 28 czerwca 2010r. Walnego Zgromadzenia Członków Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie mocą której uchwalono regulamin Rady Nadzorczej tej spółdzielni – w części dotyczącej § 4 ust. 2 Regulaminu, jest nieważna;
  2. umarza postępowanie w pozostałej części – odnośnie powodów Joanny K. i Artura K.;
  3. oddala powództwo w pozostałej części – odnośnie Anny T.;
  4. znosi wzajemnie koszty postępowania między stronami.

                                                       U z a s a d n i e n i e

Powodowie Anna T., Joanna K. i Artur K. domagali się stwierdzenia nieważności uchwały z dnia 28.06.2010 r. nr 10/2010 Walnego Zgromadzenia pozwanej Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie uchwalającej Regulamin Rady Nadzorczej Spółdzielni.

W uzasadnieniu pozwu zarzucono sprzeczność zapisu Regulaminu, tj. § 4 ust. 2, z treścią art. 18 § 2 pkt. 2, art. 35 § 2 i art. 56 § 1 i 3 ustawy Prawo spółdzielcze oraz art. 82 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Powodowie podnieśli nadto, że jako członkowie Spółdzielni posiadają interes prawny w wyeliminowaniu z obrotu prawnego nieważnej uchwały, aby uchwała ta nie ograniczała biernych praw wyborczych.

Pozwana, Koszalińska Spółdzielnia Mieszkaniowa „Na Skarpie” w Koszalinie domagała się oddalenia tak sformułowanego, jak domagali się powodowie, żądania. Przyznała pozwana, że, gdyby powodowie domagali się jedynie stwierdzenia nieważności § 4 ust. 2 Regulaminu to żądanie w tym kształcie zostałoby przez pozwaną uznane, gdyż faktycznie ten zapis Regulaminu jest nieważny w świetle przepisów ustawowych. Tak też ten zapis był traktowany przez organy Spółdzielni, które nigdy go nie wykorzystywały.

W piśmie z dnia 30.03.2015 r. powodowie wskazali, że w istocie ich intencją było jedynie stwierdzenie nieważności jedynie § 4 ust. 2 Regulaminu Rady Nadzorczej.

                                               Sąd ustalił i zważył, co następuje:

Zarówno stan faktyczny, jak i jego ocena prawna nie były kwestionowane przez strony. Mocą uchwały nr 10/2010 z dnia 28.06.2010 r. Walne Zgromadzenie pozwanej Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie, na podstawie § 103 pkt. 2 Statutu, uchwaliło Regulamin Rady Nadzorczej Spółdzielni (k. 11). § 4 ust. 2 Regulaminu nadano następujące brzmienie: „W skład Rady Nadzorczej nie może wchodzić osoba posiadająca zadłużenie wobec Spółdzielni, ani będąca w sporze sądowym ze Spółdzielnią” (k. 7).

Na mocy art. 42 § 2 ustawy Prawo spółdzielcze uchwała walnego zgromadzenia sprzeczna z prawem dotknięta jest sankcją nieważności ex lege. Niezbędną przy tym przesłanką roszczenia o stwierdzenie nieważności uchwały, jak w przypadku każdego powództwa opartego na art. 189 k.p.c., jest wykazanie interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia ustalającego.

Powodowie, jak każdy członek spółdzielni mają interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności uchwały walnego zgromadzenia i nie muszą wykazywać jakichkolwiek szczegółowych podstaw takiego żądania poza faktem swego członkostwa w danej spółdzielni, które na gruncie niniejszego postępowania było bezsporne. Źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. jest stosunek członkostwa w spółdzielni, z którego wynika m.in. uprawnienie do udziału w walnym zgromadzeniu. Jeżeli członek spółdzielni ma prawo zaskarżyć uchwałę, wytaczając powództwo o jej uchylenie (art. 42 § 3 i 4 Prawa spółdzielczego), to oczywisty staje się jego interes prawny we wniesieniu powództwa ustalającego (art. 189 k.p.c.), mającego taki sam cel unicestwienia uchwały sprzecznej z prawem. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w judykaturze (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2013 r., I CSK 382/12 , Biul.SN 2013/6/10).

Zaskarżonej uchwale nr 10/2010 powodowie zarzucali, że objęła ona również powołany zapis § 4 ust. 2 Regulaminu, który jest w ich ocenie sprzeczny z przepisami art. 18 § 2, art. 35 § 2, art. 56 § 1 i 3 i art. 57 ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2013r., nr 1443 j.t.) oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych.

W myśl art. 18 § 2 pkt. 2 prawa spółdzielczego, członek spółdzielni ma prawo wybierania i bycia wybieranym do organów spółdzielni. Przepis art. 35, który w § 1 wymienia radę nadzorczą, pośród organów spółdzielni, stanowi również, że  wybory do organów spółdzielni, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, dokonywane są w głosowaniu tajnym spośród nieograniczonej liczby kandydatów. Odwołanie członka organu następuje także w głosowaniu tajnym ( § 2).

Z kolei przepisy art. 56 § 1 i 3 powołanej ustawy wprowadzają ustawowe ograniczenia i zakazy dla osób chcących wejść w skład rady nadzorczej spółdzielni. Stanowią one mianowicie, że nie można być jednocześnie członkiem zarządu i przedstawicielem na zebranie przedstawicieli tej samej spółdzielni. Nie można być jednocześnie członkiem rady i zarządu tej samej spółdzielni. W razie konieczności rada może wyznaczyć jednego lub kilku ze swoich członków do czasowego pełnienia funkcji członka (członków) zarządu (§ 1) Członkowie rady i zarządu nie mogą także zajmować się interesami konkurencyjnymi wobec spółdzielni, a w szczególności uczestniczyć jako wspólnicy lub członkowie władz przedsiębiorców prowadzących działalność konkurencyjną wobec spółdzielni. Naruszenie zakazu konkurencji stanowi podstawę odwołania członka rady lub zarządu oraz powoduje inne skutki prawne przewidziane w odrębnych przepisach ( § 3).

Zgodnie z art. 57 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w skład rady nie mogą wchodzić również osoby będące kierownikami bieżącej działalności gospodarczej spółdzielni lub pełnomocnikami zarządu oraz osoby pozostające z członkami zarządu lub kierownikami bieżącej działalności gospodarczej spółdzielni w związku małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej i w drugim stopniu linii bocznej.

Z art. 82 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wynika natomiast, że  w skład rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej nie mogą wchodzić osoby, będące pracownikami spółdzielni. Uchwała w sprawie wyboru takiej osoby do rady nadzorczej jest nieważna. Z chwilą nawiązania stosunku pracy przez członka rady nadzorczej ustaje jego członkostwo w radzie nadzorczej tej samej spółdzielni.

W ocenie Sądu, zakwestionowany przez powodów zapis § 4 ust. 2 Regulaminu Rady Nadzorczej Spółdzielni jest niezgodny z obowiązującym porządkiem prawnym, w szczególności wobec tego, że wprowadza ograniczenia w zakresie kandydowania do Rady Nadzorczej nieznane ustawie. Zdaniem Sądu, powołane wyżej przepisy wprowadzają wystarczające ograniczenia jeśli chodzi o kwestie związane z materią, która była przedmiotem uregulowania w zakwestionowanym zapisie. Nie ma potrzeby ich powtarzania, ale też o ile powtarzanie, powielanie nie jest zabronione, o tyle już wprowadzanie dalszych ograniczeń, jest niedopuszczalne i nie może się ostać w porządku prawnym. Zapis § 4 ust. 2 Regulaminu zawiera inne ograniczenia dla kandydatów na członków Rady Nadzorczej Spółdzielni, aniżeli przewidują to przepisy. Ogranicza on tym samym w sposób istotny prawa podmiotowe członków kandydujących do Rady Nadzorczej. Skoro to, kto ma być kandydatem do Rady Nadzorczej i jakie są zakazy i ograniczenia dla osób chcących wejść w skład Rady Nadzorczej, wynika wprost z przepisów obowiązujących ustaw, to uznać należało, że proponowanie i przyjęcie innych ograniczeń, jest sprzeczne z prawem. Ewentualna eliminacja kandydata ubiegającego się o wybór do Rady Nadzorczej może nastąpić jedynie w oparciu o przepisy obowiązujących ustaw. Wprowadzanie w Regulaminie Rady Nadzorczej dalszych ograniczeń w tym zakresie uznać należy za niedopuszczalne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że brzmienie § 4 ust. 2 Regulaminu Rady Nadzorczej pozwanej Spółdzielni jest sprzeczne z ustawą, wobec powyższego, na podstawie art. 58 k.c. jest nieważne. Skoro jednak sprzeczna z ustawą jest jedynie niewielka część zapisów Regulaminu, nie może to skutkować stwierdzeniem nieważności całej uchwały mocą której uchwalono ten regulamin. W myśl bowiem art. 58 § 3 k.c., jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, że bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana. Kierując się powyższym, w sentencji wyroku ustalono, że uchwała nr 10/2010 z dnia 28 czerwca 2010r. Walnego Zgromadzenia Członków Koszalińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Na Skarpie” w Koszalinie mocą której uchwalono regulamin Rady Nadzorczej tej spółdzielni – w części dotyczącej § 4 ust. 2 Regulaminu, jest nieważna.

Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania dokumentów, na podstawie których wydano orzeczenie – zaskarżonej uchwały i regulaminu oraz wyroku z uzasadnieniem wydanego przez tutejszy sąd w sprawie I C 354/14 w której oceniany był zapis Regulaminu w podobnym brzmieniu.. Dokumenty te nie były negowane przez strony.

Artur K. i Joanna K. cofnęli powództwo w zakresie przekraczającym żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie zapisu § 4 ust. 2 Regulaminu. Nie uczynił tego, nieobecny na rozprawie, pełnomocnik Anny T.. Kierując się powyższym, Sąd umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, nieobjętym rozstrzygnięciem w pkt. 1, odnośnie powodów Artura K. i Joanny K. (na podstawie art. 355 § 1 kpc) i oddalił w tym zakresie powództwo Anny T..

O kosztach procesu orzeczono w punkcie 4 wyroku, na podstawie art. 100 zdanie pierwsze kpc, w myśl którego, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Wbrew późniejszym twierdzeniom powodów, w pozwie domagali się oni stwierdzenia nieważności uchwały nr 10/2010 w całości. W chwili więc wniesienia pozwu zasadna była, co wyjaśniono wyżej, jedynie część żądania, której zresztą strona pozwana nie kwestionowała. Powodowie ponieśli w sprawie koszty opłaty sądowej, natomiast pozwana – koszt wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Sąd zdecydował o wzajemnym zniesieniu tych kosztów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *